Nguyên liệu mỹ phẩm

16/11/2026 9 phút đọc

Chiết xuất quả dâu tằm đen (Morus nigra) trong mỹ phẩm

Quả dâu tằm đen có màu tím đậm nhờ anthocyanin và thường được giới thiệu là “siêu quả” chống oxy hoá. Dữ liệu liên quan đến da của chính chiết xuất quả hiện chỉ ở mức phòng thí nghiệm, và một số số liệu được dẫn kèm nguyên liệu này thực ra thuộc về lá hoặc về loài dâu tằm trắng. Bài này tách bạch dữ liệu theo loài và bộ phận cây trước khi Quý khách chọn nguyên liệu và viết công bố công dụng.

Chiết xuất quả dâu tằm đen (Morus nigra) trong mỹ phẩm
Cành dâu tằm (chi Morus) với một quả đang chín đỏ và quả còn xanh giữa lá — ảnh minh hoạ chi Morus, không xác định loài; quả dâu tằm đen chín có màu tím đen

Chiết xuất quả dâu tằm đen (INCI: Morus Nigra Fruit Extract) là dịch chiết từ quả của cây dâu tằm đen Morus nigra L., họ Moraceae; theo dữ liệu CosIng (EU), chức năng của thành phần này trong mỹ phẩm là dưỡng da (skin conditioning). Quả có màu tím đen nhờ anthocyanin, chủ yếu là cyanidin-3-glucoside. Dữ liệu liên quan đến da của chính chiết xuất quả hiện chỉ ở mức phòng thí nghiệm.

Quả dâu tằm đen khác lá dâu tằm trắng cả về loài lẫn bộ phận cây. Dữ liệu của lá có ở bài chiết xuất lá dâu tằm (Morus alba) và không được dùng lại cho quả.

1. Chiết xuất quả dâu tằm đen là gì?

Theo CosIng (trích qua INCIDecoder, tra 16/11/2026), Morus Nigra Fruit Extract là “chiết xuất quả của cây dâu tằm đen, Morus nigra L., Moraceae”; định nghĩa không quy định dung môi hay tỉ lệ chiết. Số CAS 90064-11-2 được ghi chung cho chiết xuất quả, lá và rễ của Morus nigra, nên số CAS không cho biết bộ phận cây. Quý khách cần đọc đúng INCI, loài và bộ phận trên phiếu kiểm nghiệm (COA).

INCILoài, bộ phậnChức năng (CosIng)
Morus Nigra Fruit ExtractDâu tằm đen, quảDưỡng da
Morus Nigra Leaf ExtractDâu tằm đen, lá khôDưỡng da
Morus Nigra Root ExtractDâu tằm đen, rễDưỡng da
Morus Alba Fruit ExtractDâu tằm trắng, quảChống oxy hoá
Morus Alba Leaf ExtractDâu tằm trắng, lá khôDưỡng da

Nguyên liệu thương mại có thể ở dạng dung dịch. Ví dụ, nguyên liệu Butter-C đang lưu hồ sơ khai INCI “Water (and) Butylene Glycol (and) Glycerin (and) Morus Nigra Fruit Extract (and) 1,2-Hexanediol”: phần trăm trên phiếu công thức là phần trăm dung dịch, không phải chất chiết khô, và nhãn phải liệt kê đủ các thành phần.

2. Thành phần: anthocyanin tạo màu tím đỏ

Pawlowska và cộng sự (2008) xác định trong sắc tố đỏ của quả Morus nigra bốn anthocyanin: cyanidin 3-O-glucoside, cyanidin 3-O-rutinoside, pelargonidin 3-O-glucoside và pelargonidin 3-O-rutinoside. Từ dịch chiết methanol của quả hai loài M. nigra và M. alba, nhóm tác giả còn phân lập quercetin 3-O-glucoside, quercetin 3-O-rutinoside, kaempferol 3-O-rutinoside và 5-O-caffeoylquinic acid.

Trong nghiên cứu của Kharazi và cộng sự (2026), cyanidin-3-glucoside là sắc tố chiếm ưu thế; tổng anthocyanin đạt 24,6 mg đương lượng cyanidin-3-glucoside trong 100 g quả tươi, dịch chiết có pH tự nhiên 3,2. Hàm lượng thay đổi theo cách chiết: Koyu và cộng sự (2018) thu được 12,63 mg/g anthocyanin (đương lượng cyanidin-3-glucoside) khi chiết vi sóng với ethanol 35%, so với 10,93 mg/g khi chiết thông thường. Vì vậy, câu “giàu anthocyanin” chỉ nên dùng khi COA của lô nguyên liệu có định lượng và nêu phương pháp đo.

3. Cơ chế và bằng chứng hiệu quả

Hai cơ chế hay được nêu là chống oxy hoá (polyphenol, anthocyanin bắt gốc tự do) và ức chế tyrosinase, enzyme then chốt trong quá trình tạo melanin (xem quản lý sắc tố da). Bảng dưới ghi rõ loài và bộ phận cây của từng nghiên cứu:

Nghiên cứuChất thử, mô hìnhKết quả chính (theo abstract)Dùng cho quả dâu tằm đen?
Koyu et al., 2018Quả M. nigra, chiết vi sóng (500 W, ethanol 35%, 10 phút); phép thử enzymeIC50 ức chế tyrosinase 1,60 mg/mL; chiết thông thường 2,81 mg/mLCó, mức in vitro
Budiman et al., 2019Quả M. nigra sấy khô, chiết ethanol 96%; phép thử DPPHIC50 146,73 ppm, yếu hơn vitamin C 39,6 lần; gel chứa 0,61% chiết xuất có IC50 104,659 ppmCó, mức hoá học in vitro
de Freitas et al., 2016Lá M. nigra chuẩn hoá theo chlorogenic acid, rutin, isoquercitrin; enzyme và tế bàoIC50 tyrosinase 5,00–8,49 µg/mL (kojic acid 3,37 µg/mL); không thấy độc tế bào ở nồng độ IC50Không: bộ phận khác
Prasawang et al., 2025Quả M. alba; tế bào B16F10 và phôi cá ngựa vằn chiếu UVBGiảm hoạt tính tyrosinase và tạo melanin theo liều, không gây độc tế bàoKhông: loài khác

IC50 của quả (mg/mL) và của lá (µg/mL) đến từ hai nghiên cứu với dịch chiết và điều kiện thử khác nhau, nên không so sánh trực tiếp; số liệu của lá không dùng để mô tả quả.

Kết luận: bằng chứng hạn chế. Tìm kiếm PubMed ngày 16/11/2026 không thấy thử nghiệm bôi trên da người nào dùng chiết xuất quả Morus nigra. Thử nghiệm về nám với “dầu chiết xuất dâu tằm 75%” (đã bàn trong bài lá dâu tằm) dùng loài Morus alba, không rõ bộ phận cây, nên không phải bằng chứng cho quả dâu tằm đen. Hoạt tính chống oxy hoá trong ống nghiệm chưa chứng minh tác dụng trên da.

4. Nồng độ thường gặp và dạng sản phẩm

Chưa có nồng độ sử dụng được xác lập: chúng tôi chưa tìm thấy báo cáo của CIR (Hoa Kỳ) hay ý kiến của SCCS (EU) cho thành phần này. Budiman và cộng sự chọn gel Carbopol 934 1,5% chứa 0,61% chiết xuất thô (cao chiết ethanol); đây là công thức thử nghiệm, không phải nồng độ hiệu quả đã chứng minh trên người. Với dung dịch thương mại, nồng độ theo phiếu kỹ thuật (TDS) của nhà cung cấp, xác nhận bằng nghiên cứu ổn định và thử dung nạp trên thành phẩm.

  • Serum nước, toner, gel: chiết xuất có màu, có thể nhuộm màu nền trong. Trong nghiên cứu của Budiman, chiết xuất chỉ làm thay đổi màu của gel; mùi, độ đặc, độ đồng nhất không thay đổi đáng kể.
  • Kem, lotion, mặt nạ: cho vào ở giai đoạn nguội, không quá 40 °C (ghi chú trong hồ sơ nguyên liệu, thực hành nội bộ); theo dõi màu, mùi, pH.

5. Độ ổn định màu, cách dùng và kết hợp

  • Anthocyanin kém bền: theo Kharazi và cộng sự (2026), anthocyanin của quả dâu tằm đen nhạy với ánh sáng, nhiệt độ, oxy và pH. Màu giữ lại nhiều nhất khi bảo quản lạnh, trong tối (91,5%) và ít nhất khi chiếu sáng trực tiếp (43,8%); sục nitơ và thêm citric acid giúp sắc tố bền hơn. pH acid tạo dạng cation flavylium, cho màu đậm và bền hơn. Đây là dữ liệu chất màu thực phẩm; với mỹ phẩm, có thể suy ra cần bao bì cản sáng, hạn chế không khí và theo dõi màu trong nghiên cứu ổn định.
  • Nhiệt: Budiman và cộng sự ghi màu tím của anthocyanin nhạt đi ở nhiệt độ trên 80 °C.
  • Kết hợp: có thể đi cùng các hoạt chất đã có nhiều dữ liệu trên người hơn, như niacinamide hay dẫn xuất vitamin C; chưa có nghiên cứu cho các cặp phối hợp này. Disodium EDTA giúp hạn chế đổi màu do ion kim loại (kinh nghiệm bào chế, chưa có nguồn đo riêng).
  • Chống nắng: nghiên cứu của Budiman đặt mục tiêu làm gel chống oxy hoá và chống nắng, nhưng toàn văn không đo SPF. Chiết xuất này không phải màng lọc UV; ban ngày vẫn cần kem chống nắng.

6. An toàn, ai cần lưu ý

  • Cơ quan chuyên môn: chưa tìm thấy báo cáo CIR hay ý kiến SCCS riêng cho Morus Nigra Fruit Extract.
  • Kích ứng: gel chứa 0,61% chiết xuất quả được thử áp lặp lại 24 giờ ở mặt trong cánh tay phụ nữ khoẻ mạnh 20–35 tuổi và không gây kích ứng (Budiman et al., 2019). Toàn văn không nêu số người tham gia, nên đây chỉ là dữ liệu sơ bộ.
  • Dị ứng: Choi và cộng sự (2015) báo cáo (bài báo không nêu loài dâu tằm) một nam thanh niên 18 tuổi bị mày đay toàn thân, tức ngực, khó thở sau khi ăn quả dâu tằm, có test lẩy da dương tính với chiết xuất quả; nhóm tác giả cho rằng có thể có phản ứng chéo giữa quả dâu tằm và phấn hoa bạch dương. Người đã biết dị ứng quả dâu tằm hoặc phấn hoa bạch dương nên tránh hoặc hỏi bác sĩ; người có da dễ kích ứng nên thử trên vùng da nhỏ trước (xem viêm da tiếp xúc do mỹ phẩm).
  • Phụ nữ mang thai, cho con bú: chưa đủ dữ liệu, nên hỏi bác sĩ.

7. Góc nhìn cho chủ thương hiệu

  • Đặc tả nguyên liệu: loài Morus nigra (không phải Morus alba), bộ phận quả, dung môi, chất mang, chất bảo quản, hàm lượng anthocyanin kèm phương pháp đo, vi sinh và kim loại nặng trên COA từng lô.
  • Pháp quy ASEAN: đã tra “morus”, “mulberr”, “moraceae”, CAS 90064-11-2, “cyanidin”, “anthocyan” trong Phụ lục II, III, VI (bản 2026-1, 22/06/2026) và VII (bản 2025-2, 12/12/2025): không có kết quả, nên không có giới hạn nồng độ riêng. Phụ lục IV Phần 1 (chất màu được phép, bản 2026-1) có mục “Anthocyanins”, màu đỏ, đánh dấu cột 1 (dùng được trong mọi sản phẩm mỹ phẩm); cần đối chiếu mục này nếu nguyên liệu được dùng để tạo màu.
Có thể dùng (khi đánh giá trên thành phẩm)Nên tránh
Chứa chiết xuất quả dâu tằm đen, thành phần chống oxy hoá trong công thứcGán số liệu của lá, rễ hay của dâu tằm trắng cho chiết xuất quả dâu tằm đen
Dưỡng da (chức năng theo CosIng)“Làm trắng da”, “xoá nám”, “mờ nám”: nám cần bác sĩ da liễu đánh giá
Giúp da trông tươi sáng hơn: chỉ khi đã đo trên thành phẩm“Chống nắng” khi chưa đo SPF
Giàu anthocyanin: chỉ khi COA có định lượng“Chống lão hoá” dựa trên phép thử DPPH; câu chuyện “siêu quả” trình bày như bằng chứng

Butter-C có thể dùng chiết xuất quả dâu tằm đen trong gia công serum dưỡng sáng và sản phẩm chống oxy hoá như một thành phần thực vật hỗ trợ, phối cùng hoạt chất có dữ liệu trên người. Một nguyên liệu quả có màu khác được phân tích theo cùng cách ở bài chiết xuất quả lựu.

Câu hỏi thường gặp

Chiết xuất quả dâu tằm có làm trắng da không?

Không nên kỳ vọng như vậy. Chiết xuất ức chế tyrosinase trong ống nghiệm, nhưng chưa có thử nghiệm bôi trên da người. Chỉ nên nói “giúp da trông tươi sáng hơn” khi đã đo trên chính thành phẩm.

Quả dâu tằm đen và lá dâu tằm khác nhau thế nào?

Đó là các INCI khác nhau. Quả có anthocyanin tạo màu tím đỏ; chiết xuất lá dâu tằm đen trong nghiên cứu được chuẩn hoá theo chlorogenic acid, rutin và isoquercitrin. Dữ liệu của bộ phận này không dùng cho bộ phận kia.

Vì sao sản phẩm có dâu tằm đổi màu theo thời gian?

Anthocyanin nhạy với ánh sáng, nhiệt, oxy và pH; màu bền hơn ở pH acid, khi tránh sáng và bảo quản mát. Nên chọn chai cản sáng và đậy kín.

Người dị ứng quả dâu tằm có dùng được không?

Đã có báo cáo dị ứng toàn thân sau khi ăn quả dâu tằm, có thể phản ứng chéo với phấn hoa bạch dương. Người có tiền sử này nên tránh hoặc hỏi bác sĩ.

Tài liệu tham khảo

  1. INCIDecoder. Morus Nigra Fruit Extract (thông tin CosIng: định nghĩa, chức năng, CAS), truy cập 16/11/2026. https://incidecoder.com/ingredients/morus-nigra-fruit-extract
  2. Pawlowska AM et al. Quali-quantitative analyses of Flavonoids of Morus nigra L. and Morus alba L. (Moraceae) fruits. J Agric Food Chem. 2008. PMID 18412362
  3. Kharazi M et al. Extraction, characterization, and multi-factor stability assessment of mulberry (Morus nigra) anthocyanins for application as natural food colorants. Food Chem. 2026. PMID 41946105
  4. Koyu H et al. Optimization of microwave assisted extraction of Morus nigra L. fruits maximizing tyrosinase inhibitory activity with isolation of bioactive constituents. Food Chem. 2018. PMID 29329842
  5. Budiman A et al. Formulation of Antioxidant Gel from Black Mulberry Fruit Extract (Morus nigra L.). J Pharm Bioallied Sci. 2019. PMID 31555027
  6. de Freitas MM et al. Extracts of Morus nigra L. Leaves Standardized in Chlorogenic Acid, Rutin and Isoquercitrin: Tyrosinase Inhibition and Cytotoxicity. PLoS One. 2016. PMID 27655047
  7. Prasawang N et al. Inhibition of Tyrosinase and Melanogenesis by a White Mulberry Fruit Extract. Int J Mol Sci. 2025. PMID 40806718
  8. Choi JH et al. An IgE-Mediated Allergic Reaction Caused by Mulberry Fruit. Allergy Asthma Immunol Res. 2015. PMID 25729628

Thảo luận

Bình luận

Đang tải bình luận…

Gửi bình luận

Bình luận được Butter-C duyệt trước khi hiển thị. Email chỉ dùng để phản hồi bạn khi cần, xem Chính sách bảo mật.

Bắt đầu

Trao đổi về sản phẩm Quý khách dự định triển khai

Quý khách vui lòng gửi định hướng sản phẩm và sản lượng dự kiến. Đội ngũ tư vấn sẽ liên hệ trong giờ làm việc.

Công ty cổ phần Dược mỹ phẩm Butter-C · GCN ĐKKD số 0108681386 (Sở KH&ĐT TP. Hà Nội cấp 03/04/2019)
Trụ sở: Thôn Hữu Lê, xã Đại Thanh, TP. Hà Nội · Nhà máy: Cụm CN Thanh Oai, xã Bình Minh, TP. Hà Nội, Việt Nam
Hotline 0967 176 511 · [email protected] · Chính sách bảo mật
← Tất cả tin tức