C-GMP

24/12/2024 8 phút đọc

Đánh giá nhà cung cấp nguyên liệu, bao bì mỹ phẩm theo GMP

Nguyên liệu không đạt đã vào bồn thì kiểm nghiệm thành phẩm khó cứu được lô hàng. Đánh giá nhà cung cấp là chốt chặn đầu tiên, đặt trước cả khi lô nguyên liệu đầu tiên được nhập kho.

Đánh giá nhà cung cấp nguyên liệu, bao bì mỹ phẩm theo GMP
Pha mẫu thử trong phòng thí nghiệm, một bước khi đánh giá nguyên liệu từ nguồn mới

Một chai serum có thể gồm hơn chục nguyên liệu và vài loại bao bì từ nhiều nguồn. Đánh giá nhà cung cấp nguyên liệu, bao bì mỹ phẩm là hoạt động chọn lọc, phê duyệt và theo dõi các nguồn này, để nhà máy chỉ mua từ nơi đã chứng minh được khả năng giao hàng đúng tiêu chuẩn, có hồ sơ đầy đủ và truy xuất được nguồn gốc.

Bài viết ghi tách bạch yêu cầu của pháp luật, của hướng dẫn GMP và thông lệ của ngành.

1. Căn cứ: pháp luật và hướng dẫn GMP nói gì

Các văn bản pháp luật mỹ phẩm Việt Nam đã tra không quy định thủ tục "đánh giá nhà cung cấp" riêng, mà đặt yêu cầu về kết quả — nguyên liệu đạt tiêu chuẩn, hồ sơ nguyên liệu có trong PIF; hướng dẫn GMP yêu cầu truy xuất được nguồn gốc:

Văn bản, điều khoảnNguyên văn hoặc nội dung
Nghị định 93/2016/NĐ-CP, Điều 4, khoản 3, điểm a (sửa đổi theo Điều 13 Nghị định 155/2018/NĐ-CP)"Nguyên liệu, phụ liệu, bán thành phẩm dùng trong sản xuất mỹ phẩm phải đạt tiêu chuẩn chất lượng của nhà sản xuất."
Nghị định 90/2026/NĐ-CP, Điều 69, khoản 1Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng (mức đối với cá nhân; tổ chức gấp 02 lần theo Điều 4, khoản 5) đối với các hành vi, trong đó có "Sử dụng nguyên liệu hết hạn sử dụng, không đạt tiêu chuẩn chất lượng trong sản xuất mỹ phẩm;" (điểm c) và sản xuất mỹ phẩm có thành phần chất cấm hoặc vượt giới hạn cho phép (điểm g)
Thông tư 06/2011/TT-BYT, Phụ lục số 07-MP, Phần 2 của PIF"Tiêu chuẩn chất lượng và phương pháp kiểm nghiệm của nguyên liệu. Đối với thành phần hương liệu, nêu rõ tên và mã số hương liệu, tên và địa chỉ nhà cung cấp, cam kết phù hợp với hướng dẫn của Hiệp hội Hương liệu Quốc tế (IFRA)."; kèm dữ liệu an toàn nguyên liệu "dựa trên thông tin từ nhà cung cấp"
Phụ lục VI ASEAN (CGMP-ASEAN), mục 6.1.2"All deliveries of raw materials and packaging materials should be checked and verified for their conformity to specifications and be traceable to the product."
Phụ lục VI ASEAN, mục 9"Such internal audits may also be extended to suppliers and contractors, if necessary."

Hướng dẫn dự thảo về GMP mỹ phẩm của FDA Hoa Kỳ (2013, không bắt buộc) khuyến nghị xem xét hồ sơ nguyên liệu gồm "origin, receipt, examination, testing, disposition, and use records". Nhiều nhà máy dùng khung ISO 9001:2015 (yêu cầu đối với hệ thống quản lý chất lượng) khi xây dựng quy trình kiểm soát nhà cung cấp (thông lệ). Như vậy, đánh giá nhà cung cấp là công cụ thông lệ để chứng minh có hệ thống rằng nguyên liệu đáp ứng các yêu cầu bắt buộc nói trên.

2. Nhà cung cấp nào cần đánh giá, ở mức nào

Cách làm phổ biến là phân nhóm theo mức ảnh hưởng tới chất lượng và an toàn sản phẩm; bảng dưới là ví dụ, mỗi nhà máy tự định nghĩa trong SOP:

NhómVí dụMức đánh giá gợi ý
Nguyên liệu có giới hạn sử dụng hoặc chức năng then chốtChất bảo quản, chất lọc UV, chất màu, hương liệu, hoạt chấtHồ sơ đầy đủ, mẫu thử, bảng câu hỏi chi tiết; đánh giá tại chỗ khi có lý do
Nguyên liệu thông dụngDầu, chất làm đặc, chất nhũ hoáHồ sơ và mẫu thử
Bao bì tiếp xúc trực tiếpChai, hũ, tuýp, nắp, vòi bơmHồ sơ vật liệu, mẫu thử tương thích
Bao bì in, nhãnHộp, nhãn, tờ hướng dẫnKiểm soát bản in và mẫu duyệt
Dịch vụ theo hợp đồngPhòng thử nghiệm bên ngoài, gia công một công đoạnHợp đồng bằng văn bản (Phụ lục VI, mục 11), đánh giá năng lực

Kiểm soát bao bì được trình bày riêng trong bài kiểm soát bao bì mỹ phẩm.

3. Hồ sơ cần yêu cầu từ nhà cung cấp

Danh mục kiểm tra thực hành cho một nguyên liệu mới:

  • Nguồn gốc: tên, địa chỉ nhà sản xuất gốc, kể cả khi mua qua nhà phân phối.
  • Phiếu kiểm nghiệm (CoA) cho từng lô, tài liệu kỹ thuật (TDS), phiếu an toàn hoá chất (SDS).
  • Tiêu chuẩn chất lượng, phương pháp kiểm nghiệm và dữ liệu an toàn — các nội dung PIF yêu cầu tại Phụ lục số 07-MP, Phần 2.
  • Thông tin tạp chất với nhóm có nguy cơ; Phụ lục số 08-MP của Thông tư 06/2011/TT-BYT (hướng dẫn ASEAN về kiểm tra hậu mại) lưu ý khi kiểm tra PIF, ví dụ "Sự hiện diện của Benzene trong các Carbomer." và "Hàm lượng Dioxane trong các nguyên liệu ethoxylate hóa, ví dụ như SLES."
  • Hương liệu: tên và mã số, tên và địa chỉ nhà cung cấp, cam kết phù hợp hướng dẫn IFRA (Phụ lục số 07-MP).
  • Thành phần nguyên liệu dạng hỗn hợp, để đối chiếu chất cấm, chất có giới hạn: Điều 13 Thông tư 06/2011/TT-BYT yêu cầu "Thành phần công thức mỹ phẩm phải đáp ứng theo các Phụ lục (Annexes) - bản mới nhất của Hiệp định mỹ phẩm ASEAN".
  • Điều kiện bảo quản, hạn dùng hoặc ngày kiểm tra lại do nhà sản xuất nguyên liệu ấn định.
  • Cam kết thông báo thay đổi về nơi sản xuất, quy trình, nguồn đầu vào (thông lệ, thường ghi trong thoả thuận chất lượng).

Với bao bì, tiêu chuẩn nên gồm tên, mô tả, chỉ tiêu và giới hạn chấp nhận, bản vẽ kỹ thuật khi cần (Phụ lục VI, mục 8.2.1).

4. Các bước phê duyệt nhà cung cấp mới

  1. Đề xuất: mua hàng hoặc R&D nêu nguyên liệu, lý do chọn nguồn mới.
  2. Thu thập hồ sơ theo mục 3; QA kiểm tra tính đầy đủ và nhất quán (ví dụ số lô trên CoA khớp với mẫu gửi).
  3. Đánh giá hồ sơ: đối chiếu với tiêu chuẩn nguyên liệu của nhà máy, kiểm tra chất cấm, chất có giới hạn, xác định chỉ tiêu kiểm khi nhập.
  4. Thử mẫu: kiểm theo tiêu chuẩn; khi thay nguồn đang dùng, R&D pha mẫu so sánh cảm quan, độ nhớt, độ ổn định.
  5. Đánh giá hệ thống bằng bảng câu hỏi, hoặc tại chỗ với nhóm rủi ro cao (mục 5).
  6. Quyết định: duyệt, duyệt có điều kiện (ví dụ kiểm tăng cường vài lô đầu) hoặc không duyệt.
  7. Cập nhật danh sách nhà cung cấp được duyệt: nguyên liệu, nhà sản xuất gốc, phạm vi và trạng thái duyệt.

Nếu nguồn mới thay nguồn đang dùng trong sản phẩm đã công bố, việc đổi cần đi qua kiểm soát thay đổi, vì có thể phải cập nhật PIF và theo dõi độ ổn định.

5. Đánh giá tại chỗ và bằng bảng câu hỏi

Phụ lục VI cho phép mở rộng tự thanh tra tới nhà cung cấp "if necessary" và yêu cầu "A report should be made at the completion of each internal audit." Thông lệ là dùng bảng câu hỏi cho đa số nhà cung cấp, chỉ đánh giá tại chỗ khi nguyên liệu rủi ro cao, có lịch sử lô không đạt hoặc bảng câu hỏi còn điểm chưa rõ. Nội dung thường xem:

  • Hệ thống chất lượng: quy trình viết, kiểm soát tài liệu, xử lý sai lệch và khiếu nại.
  • Kiểm soát nguồn đầu vào, hệ thống số lô và truy xuất.
  • Năng lực kiểm nghiệm phát hành CoA (nếu thuê ngoài, phòng thử nghiệm nào).
  • Bảo quản, vận chuyển; với nhà phân phối, cách chia nhỏ và ghi nhãn lại.

Mỗi phát hiện nên được phân mức, gắn yêu cầu khắc phục có thời hạn và lưu hồ sơ.

6. Theo dõi và đánh giá lại định kỳ

Các chỉ số theo dõi thường dùng (thông lệ):

  • Số lô bị loại hoặc biệt trữ kéo dài khi kiểm nhập.
  • Chênh lệch giữa CoA và kết quả kiểm đối chứng định kỳ của nhà máy.
  • Sai lệch, khiếu nại có nguyên nhân từ nguyên liệu hoặc bao bì (xem bài sai lệch và CAPA mỹ phẩm).
  • Giao hàng đúng hạn, đúng điều kiện, đủ hồ sơ; thông báo thay đổi đúng cam kết.

Chu kỳ đánh giá lại do SOP nhà máy quy định theo mức rủi ro; pháp luật và Phụ lục VI không ấn định con số. Nhà cung cấp có kết quả xấu đi có thể bị chuyển sang duyệt có điều kiện, tạm ngừng hoặc loại.

7. Khi sản phẩm được gia công

Trong gia công, nhà cung cấp có thể do nhà máy chọn hoặc do chủ thương hiệu chỉ định. Phụ lục VI, mục 11, yêu cầu hợp đồng bằng văn bản "to clearly establish the duties and responsibilities of each party"; hợp đồng nên ghi ai đánh giá nhà cung cấp, ai giữ hồ sơ và ai chịu trách nhiệm khi nguyên liệu do khách chỉ định không đạt. PIF được lưu tại địa chỉ của tổ chức đưa sản phẩm ra thị trường (Điều 11 Thông tư 06/2011/TT-BYT), nên tài liệu nhà cung cấp cần được chuyển giao đầy đủ. Xem thêm bài gia công mỹ phẩm và GMP.

Khi Quý khách chỉ định nguyên liệu hoặc bao bì từ nguồn riêng, nên chuẩn bị sẵn hồ sơ ở mục 3 trước khi sản xuất; Butter-C lập PIF và hồ sơ công bố cho khách nên sẽ đưa các tài liệu này vào đúng phần của PIF.

Câu hỏi thường gặp

Có phải đánh giá tại chỗ mọi nhà cung cấp không?

Không. Phụ lục VI chỉ nêu tự thanh tra có thể mở rộng tới nhà cung cấp "if necessary"; thông lệ là chọn theo mức rủi ro.

Mua nguyên liệu qua nhà phân phối thì đánh giá ai?

Cả hai: biết rõ nhà sản xuất gốc và CoA gốc, đồng thời đánh giá cách nhà phân phối bảo quản, chia nhỏ, ghi nhãn lại.

Có CoA đạt thì có cần kiểm nghiệm khi nhập không?

Mục 6.1.2 Phụ lục VI yêu cầu kiểm tra mẫu nguyên liệu trước khi cho phép sử dụng. Giảm chỉ tiêu kiểm dựa vào CoA là thông lệ khi nhà cung cấp đã được duyệt và có kiểm đối chứng định kỳ — xem bài quản lý chất lượng nguyên liệu.

Tài liệu tham khảo

  1. ASEAN Cosmetic Directive (ACD), Appendix VI — ASEAN Guidelines for Cosmetic Good Manufacturing Practice. ASEAN Cosmetic Committee. Bản PDF.
  2. Chính phủ. Nghị định 93/2016/NĐ-CP ngày 01/07/2016 quy định về điều kiện sản xuất mỹ phẩm.
  3. Bộ Y tế. Thông tư 06/2011/TT-BYT ngày 25/01/2011 quy định về quản lý mỹ phẩm.
  4. Chính phủ. Nghị định 90/2026/NĐ-CP ngày 30/03/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.
  5. U.S. FDA (2013). Draft Guidance for Industry: Cosmetic Good Manufacturing Practices. Trang hướng dẫn.
  6. ISO 9001:2015. Quality management systems — Requirements.

Thảo luận

Bình luận

Đang tải bình luận…

Gửi bình luận

Bình luận được Butter-C duyệt trước khi hiển thị. Email chỉ dùng để phản hồi bạn khi cần, xem Chính sách bảo mật.

Bắt đầu

Trao đổi về sản phẩm Quý khách dự định triển khai

Quý khách vui lòng gửi định hướng sản phẩm và sản lượng dự kiến. Đội ngũ tư vấn sẽ liên hệ trong giờ làm việc.

Công ty cổ phần Dược mỹ phẩm Butter-C · GCN ĐKKD số 0108681386 (Sở KH&ĐT TP. Hà Nội cấp 03/04/2019)
Trụ sở: Thôn Hữu Lê, xã Đại Thanh, TP. Hà Nội · Nhà máy: Cụm CN Thanh Oai, xã Bình Minh, TP. Hà Nội, Việt Nam
Hotline 0967 176 511 · [email protected] · Chính sách bảo mật
← Tất cả tin tức