Nguyên liệu mỹ phẩm

05/10/2026 9 phút đọc

Succinic acid trong mỹ phẩm: vai trò thực tế và bằng chứng

Succinic acid hay được giới thiệu là hoạt chất cho da dầu, da mụn. Dữ liệu đã kiểm chứng cho thấy vai trò thực tế của nó trong công thức khác khá xa lời quảng bá.

Succinic acid trong mỹ phẩm: vai trò thực tế và bằng chứng
Succinic acid — acid dicarboxylic dùng làm chất điều chỉnh pH và đệm trong mỹ phẩm

Succinic acid trong mỹ phẩm là một acid dicarboxylic bốn carbon (butanedioic acid), chất trung gian của chu trình citric acid, có mặt ở nồng độ rất thấp trong hầu hết tế bào động vật và thực vật (CIR, 2012). Trong công thức mỹ phẩm, vai trò được ghi nhận chính thức của succinic acid là điều chỉnh pH, chất đệm và thành phần hương. Các thông tin về tác động trên da dầu, da mụn hiện chủ yếu đến từ thí nghiệm trong ống nghiệm, trên chuột và từ hai nghiên cứu nhãn mở dùng sản phẩm nhiều thành phần — chưa có nghiên cứu trên người cho succinic acid đơn chất bôi ngoài da.

1. Succinic acid là gì?

Theo PubChem, succinic acid có công thức C4H6O4, khối lượng phân tử 118,09 g/mol, số CAS 110-15-6. Chất này tan trong nước khoảng 83 g/L ở 25 °C, tan trong ethanol và glycerin, và có hai hằng số phân ly pKa1 = 4,21 và pKa2 = 5,64 ở 25 °C. Về cấu trúc, succinic acid có hai nhóm carboxyl và không có nhóm hydroxyl, nên không thuộc nhóm hydroxy acid (AHA, BHA).

Báo cáo của Hội đồng CIR (2012) cho biết succinic acid thường được sản xuất bằng phương pháp tổng hợp — hydro hoá maleic anhydride có xúc tác. Hổ phách Baltic có chứa succinic acid (khoảng 1,44% khối lượng ở hạt hổ phách được phân tích), nhưng trong nghiên cứu của Nissen và cộng sự (2019), hạt hổ phách nguyên vẹn ngâm trong dung môi mô phỏng điều kiện da không giải phóng lượng succinic acid đo được (trừ trường hợp hạt vỡ vụn). Nguồn gốc của một lô nguyên liệu cụ thể (tổng hợp, lên men…) cần lấy từ tuyên bố của nhà cung cấp.

Succinic acid còn là sản phẩm chuyển hoá của vi khuẩn thường trú trên da: khi được nuôi cấy, Staphylococcus epidermidis giải phóng succinic acid (de Azevedo et al., 2025).

2. Vai trò thực tế trong công thức

Cơ sở dữ liệu CosIng của Ủy ban châu Âu ghi hai chức năng cho succinic acid: chất đệm (buffering) và hương liệu (fragrance). Báo cáo CIR (2012) ghi chức năng: thành phần hương và chất điều chỉnh pH. Với các muối, CIR ghi sodium succinate có chức năng chất đệm hoặc chất điều chỉnh pH; chức năng của phần lớn các muối khác không được báo cáo.

Với hai pKa 4,21 và 5,64, succinic acid đi cùng muối natri của nó có thể tạo hệ đệm giữ pH thành phẩm ổn định trong vùng acid nhẹ. Đây là vai trò kỹ thuật, không phải công dụng chăm sóc da.

3. Succinic acid và da mụn: bằng chứng hiện có

Nghiên cứuMô hìnhNội dungKết quả chính (theo tóm tắt)
Wang et al., 2014Ống nghiệm và chuộtVi khuẩn S. epidermidis lên men glycerin; succinic acid là một trong bốn acid béo chuỗi ngắn tìm thấy trong môi trường lên menTác giả báo cáo tác động lên vi khuẩn Propionibacterium acnes trong ống nghiệm và giảm phản ứng viêm ở tổn thương do vi khuẩn này gây ra trên chuột (succinic acid được tiêm vào hoặc bôi lên tổn thương) — dữ liệu tiền lâm sàng, bối cảnh nghiên cứu y sinh
Nissen et al., 2019Đại thực bào người nuôi cấy (dòng THP-1)Xử lý bằng succinic acid rồi kích thích viêmKhông làm giảm giải phóng các cytokine viêm được đo; gây độc tế bào ở nồng độ cao
De Lucas et al., 2024Người, nhãn mở (tóm tắt không nêu nhóm đối chứng); 44 người mụn nhẹ–vừa ở mặtKem gel chứa phức hợp thực vật công nghệ sinh học, niacinamide và succinic acid; 8 tuầnGiảm mức độ mụn, số tổn thương và lượng bã nhờn so với ban đầu; dung nạp tốt — kết quả thuộc về cả công thức
Guerra-Tapia et al., 2024Người, nhãn mở; 43 người mụn nhẹ–vừa ở thân mìnhLotion có cùng nhóm thành phần; 8 tuầnGiảm mức độ mụn, tổn thương viêm và ban đỏ so với ban đầu; dung nạp tốt — kết quả thuộc về cả công thức

Cách đọc bảng trên:

  • Kết quả của Wang và cộng sự (2014) là dữ liệu ống nghiệm và động vật; chưa có nghiên cứu trên người xác nhận với succinic acid đơn chất. Vi khuẩn này nay thường được gọi là Cutibacterium acnes.
  • Hai nghiên cứu năm 2024 dùng sản phẩm nhiều thành phần, trong đó có niacinamide, và tóm tắt không nêu nhóm đối chứng, nên không tách được phần đóng góp của succinic acid. Nhiều tác giả làm việc tại hoặc làm tư vấn cho cùng một doanh nghiệp.
  • Trên tế bào miễn dịch nuôi cấy, Nissen và cộng sự (2019) không thấy succinic acid làm giảm tín hiệu viêm — trái với cách quảng bá succinic acid là chất "làm dịu".

Kết luận: các nhận định thường gặp về tác động của succinic acid lên vi khuẩn gây mụn, cũng như các câu "làm dịu da mụn", "giảm tiết dầu", chưa có bằng chứng trên người cho succinic acid đơn chất. Người có làn da dễ nổi mụn có thể tham khảo các hoạt chất có nhiều dữ liệu hơn như salicylic acid (BHA) và niacinamide, cùng bài chăm sóc da mụn.

4. Nồng độ thường gặp và dạng sản phẩm

Báo cáo CIR (2012) tổng hợp dữ liệu sử dụng do ngành mỹ phẩm Mỹ cung cấp trong các năm 2009–2010:

Thành phầnLoại sản phẩmNồng độ sử dụng được báo cáo
Succinic acidSản phẩm lưu trên da0,001–0,2%
Succinic acidSản phẩm rửa trôi0,001–26% (mức 26% là sản phẩm tắm được pha loãng khi dùng)
Disodium succinateSản phẩm lưu trên da0,005–0,4%

Khoảng 0,5–2% hay được nêu trên mạng chưa có nguồn đã kiểm; bài viết không đưa ra nồng độ "hoạt chất" vì chưa có nghiên cứu trên người làm căn cứ. Tóm tắt của hai nghiên cứu năm 2024 cũng không nêu nồng độ succinic acid trong sản phẩm.

5. Cách dùng và kết hợp

  • Kết hợp: các nguồn đã kiểm chưa có dữ liệu riêng về phối succinic acid với BHA, AHA hay retinoid.
  • Tránh để sản phẩm hoặc nguyên liệu vào mắt: trong thử nghiệm trên thỏ, succinic acid không pha loãng gây kích ứng mắt nặng (CIR, 2012).

6. An toàn — ai cần lưu ý?

Hội đồng CIR (2012) kết luận nhóm acid dicarboxylic, muối và ester — trong đó có succinic acid, sodium succinate và disodium succinate — an toàn ở mức sử dụng và nồng độ hiện hành. CIR nhận định tác động độc tính đáng kể của các acid dicarboxylic chỉ là kích ứng da và mắt, điều được dự đoán với các acid; vì một công dụng của các acid này trong mỹ phẩm là điều chỉnh pH, đặc tính gây kích ứng sẽ mất đi trong thành phẩm.

Dữ liệu cụ thể cho succinic acid trong báo cáo CIR: kích ứng nhẹ trên da thỏ (không có chi tiết), kích ứng mắt nặng khi nhỏ chất không pha loãng vào mắt thỏ. CIR ghi rõ dữ liệu kích ứng và mẫn cảm trên người chỉ có cho adipic acid và azelaic acid — tức là chưa có dữ liệu trên người cho succinic acid. Vì vậy câu "succinic acid không gây kích ứng" không có căn cứ; hai nghiên cứu nhãn mở chỉ cho thấy sản phẩm phối hợp được dung nạp tốt.

Phụ nữ mang thai và cho con bú: chưa đủ dữ liệu về dùng succinic acid bôi ngoài da trong các nguồn đã kiểm; nên hỏi ý kiến bác sĩ.

7. Góc nhìn cho chủ thương hiệu

  • Bào chế: succinic acid là chất rắn, tan trong nước khoảng 83 g/L ở 25 °C — đưa vào pha nước; có thể dùng cặp succinic acid và muối natri để đệm pH. Khi cân bột nguyên liệu cần bảo hộ mắt.
  • Công bố công dụng: succinic acid là thành phần kỹ thuật (điều chỉnh pH, đệm). Không nên dùng các câu về tác động lên vi khuẩn gây mụn, hay "làm dịu da mụn", "kiểm soát dầu", "kích thích collagen", "không gây kích ứng" cho succinic acid khi không có thử nghiệm trên chính thành phẩm. Butter-C khuyến nghị không công bố tác động lên vi khuẩn trên da cho sản phẩm mỹ phẩm.
  • Pháp quy ASEAN: succinic acid không nằm trong Phụ lục II (chất cấm), III (chất hạn chế) và VI (chất bảo quản) bản phát hành 06/2026. Lưu ý: chất cấm "Succinonitrile" (Phụ lục II, Ref 150) là chất khác, không phải succinic acid.
  • Định vị sản phẩm: với sản phẩm cho da dầu và lỗ chân lông, nên xây công bố dựa trên các hoạt chất có dữ liệu và trên kết quả thử của thành phẩm, không dựa trên succinic acid.

Butter-C dùng succinic acid trong gia công khi công thức cần một hệ đệm pH phù hợp, và tư vấn khách hàng công bố đúng vai trò kỹ thuật của thành phần này.

Câu hỏi thường gặp

Succinic acid có phải AHA hay BHA không?

Không. Succinic acid là acid dicarboxylic, không có nhóm hydroxyl, nên không thuộc nhóm hydroxy acid. Chức năng được ghi nhận trong mỹ phẩm là điều chỉnh pH, đệm và thành phần hương.

Succinic acid có giúp giảm mụn không?

Chưa có nghiên cứu trên người với succinic acid đơn chất. Dữ liệu hiện có là thí nghiệm ống nghiệm, trên chuột, và hai nghiên cứu nhãn mở với sản phẩm nhiều thành phần — kết quả thuộc về cả công thức.

Nồng độ succinic acid trong mỹ phẩm là bao nhiêu?

Theo dữ liệu sử dụng được CIR tổng hợp, sản phẩm lưu trên da dùng succinic acid ở 0,001–0,2%; mức cao hơn chỉ gặp ở sản phẩm rửa trôi, như sản phẩm tắm được pha loãng khi dùng.

Succinic acid "chiết từ hổ phách" có khác không?

Hổ phách Baltic có chứa succinic acid, nhưng theo CIR, succinic acid thường được sản xuất bằng phương pháp tổng hợp; PubChem cũng liệt kê các phương pháp lên men. Nguồn gốc lô nguyên liệu cần dựa vào tuyên bố của nhà cung cấp.

Tài liệu tham khảo

  1. Fiume MM et al. Final report of the Cosmetic Ingredient Review Expert Panel on the safety assessment of dicarboxylic acids, salts, and esters. Int J Toxicol. 2012. PMID 22869895
  2. European Commission. CosIng — Succinic Acid (chức năng: buffering, fragrance). https://ec.europa.eu/growth/tools-databases/cosing/details/79313
  3. National Center for Biotechnology Information. Succinic Acid — PubChem Compound CID 1110. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1110
  4. Wang Y et al. Staphylococcus epidermidis in the human skin microbiome mediates fermentation to inhibit the growth of Propionibacterium acnes: implications of probiotics in acne vulgaris. Appl Microbiol Biotechnol. 2014. PMID 24265031
  5. Nissen MD et al. Baltic amber teething necklaces: could succinic acid leaching from beads provide anti-inflammatory effects? BMC Complement Altern Med. 2019. PMID 31277614
  6. De Lucas R et al. New clinical approach in facial mild-moderate acne: Re-stabilization of skin microbiota balance with a topical biotechnological phytocomplex. J Cosmet Dermatol. 2024. PMID 39205505
  7. Guerra-Tapia A et al. A new topical biotechnological phytocomplex for truncal mild-moderate acne restores skin microbiota balance. Skin Res Technol. 2024. PMID 39044362
  8. de Azevedo MMF et al. Unjustified use of amber necklaces for teething symptoms alleviation: Succinic acid release underperforms compared with natural skin bacteria production. Int J Paediatr Dent. 2025. PMID 39031911

Thảo luận

Bình luận

Đang tải bình luận…

Gửi bình luận

Bình luận được Butter-C duyệt trước khi hiển thị. Email chỉ dùng để phản hồi bạn khi cần, xem Chính sách bảo mật.

Bắt đầu

Trao đổi về sản phẩm Quý khách dự định triển khai

Quý khách vui lòng gửi định hướng sản phẩm và sản lượng dự kiến. Đội ngũ tư vấn sẽ liên hệ trong giờ làm việc.

Công ty cổ phần Dược mỹ phẩm Butter-C · GCN ĐKKD số 0108681386 (Sở KH&ĐT TP. Hà Nội cấp 03/04/2019)
Trụ sở: Thôn Hữu Lê, xã Đại Thanh, TP. Hà Nội · Nhà máy: Cụm CN Thanh Oai, xã Bình Minh, TP. Hà Nội, Việt Nam
Hotline 0967 176 511 · [email protected] · Chính sách bảo mật
← Tất cả tin tức