Ethylhexyl triazone (EHT) trong mỹ phẩm: màng lọc UVB và an toàn
Ethylhexyl triazone là màng lọc UVB có phân tử lớn, hay được mô tả là bền quang và khó thấm. Một nghiên cứu trên người cho thấy lượng EHT đi vào lớp sừng không khác biệt có ý nghĩa so với hai màng lọc nhỏ hơn; bài viết tóm tắt điều đã biết, điều chưa biết và giới hạn 5% theo Phụ lục VII ASEAN.
Ethylhexyl triazone (viết tắt EHT; tên INCI: Ethylhexyl Triazone; tên khác: octyl triazone) là màng lọc tia UV hữu cơ hấp thụ chủ yếu vùng UVB, tan trong dầu và có phân tử lớn (823,1 g/mol). Tại ASEAN, chất này được phép dùng trong mỹ phẩm với nồng độ tối đa 5% (Phụ lục VII, số tham chiếu Ref 15, tên trong phụ lục là “Octyl triazone”).
EHT thường được giới thiệu là màng lọc “bền quang”, “hiệu lực cao” và “phân tử lớn nên khó thấm”. Bài viết đối chiếu các nhận định này với dữ liệu đã công bố và quy định ASEAN.
1. Ethylhexyl triazone là gì?
Theo tên hoá học trên PubChem, EHT gồm một vòng 1,3,5-triazine gắn ba nhóm anilino, mỗi nhóm mang một ester 2-ethylhexyl của acid benzoic. Bảng dưới tóm tắt các thông số định danh và tính chất có nguồn.
| Thông số | Dữ liệu | Nguồn |
|---|---|---|
| Công thức, khối lượng phân tử | C48H66N6O6; 823,1 g/mol | PubChem (CID 159201) |
| Số CAS | 88122-99-0 | PubChem; Phụ lục VII ASEAN |
| Hệ số phân bố octanol–nước tính toán (XLogP3) | 14,5 — rất ưa dầu | PubChem |
| Bước sóng hấp thụ cực đại | 314 nm (trong ethanol), thuộc vùng UVB | Sobanska et al., 2012 (dẫn tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất) |
| Tính tan | Tan trong dầu, không tan trong nước | Sobanska et al., 2012 (dẫn tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất) |
Sobanska và cộng sự (2012) mô tả EHT có độ bền quang rất tốt và hệ số hấp thụ cao, phù hợp khi cần SPF cao và cho sản phẩm chịu nước. Các nhận định này được nhóm tác giả dẫn từ tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất nguyên liệu, không phải số liệu do họ tự đo. Vì vậy, chủ thương hiệu nên xem đây là mô tả của nhà cung cấp và kiểm chứng bằng thử nghiệm trên thành phẩm.
2. Cơ chế: hấp thụ tia UVB rồi giải phóng năng lượng
Giống các màng lọc hữu cơ khác, EHT hoạt động bằng cách hấp thụ tia UV trong lớp sản phẩm trên da. Kiến thức nền về UVA và UVB có trong bài ánh sáng và làn da.
Baker và cộng sự (2017) dùng phổ hấp thụ chuyển tiếp femto giây kết hợp tính toán cấu trúc điện tử để theo dõi điều gì xảy ra sau khi EHT hấp thụ tia UVB. Nhóm tác giả đề xuất rằng phân tử bị kích thích chuyển rất nhanh về trạng thái cơ bản qua một “giao điểm hình nón”, nhờ đó có thể lặp lại nhiều chu kỳ hấp thụ – hồi phục, đúng như kỳ vọng ở một màng lọc hiệu quả. Họ cũng quan sát thấy các sản phẩm quang có thời gian sống dài, được giải thích là một phần phân tử bị giữ lại ở trạng thái kích thích (S1 và T1). Đây là nghiên cứu quang lý trong phòng thí nghiệm, không đo hiệu quả trên da người.
Vì EHT chủ yếu lọc UVB, một công thức chống nắng phổ rộng luôn phải phối thêm màng lọc UVA, ví dụ bemotrizinol (BEMT), diethylamino hydroxybenzoyl hexyl benzoate (DHHB) hoặc avobenzone, trong giới hạn Phụ lục VII.
3. Phân tử lớn có nghĩa là không thấm vào da?
Câu trả lời ngắn: chưa thể nói như vậy. Trên người, lượng EHT đi vào lớp sừng không khác biệt có ý nghĩa so với hai màng lọc nhỏ hơn; mức đi qua toàn bộ da mới được ước tính trong phòng thí nghiệm.
| Nghiên cứu | Thiết kế | Kết quả chính (theo abstract) |
|---|---|---|
| Scalia et al., 2019 | Trên người tình nguyện, bóc lớp sừng bằng băng dính (tape stripping); kem chứa EHT cùng octinoxate và avobenzone | 21,9 ± 4,9% liều EHT bôi lên đi vào lớp sừng, không khác biệt có ý nghĩa so với octinoxate (22,2 ± 7,6%) và avobenzone (20,5 ± 3,7%). Bao EHT trong vi hạt lipid làm giảm 45,7% mức thấm này |
| Hojerová et al., 2017 | In vitro, da tai lợn nguyên lớp; nhũ tương nước-trong-dầu nền silicone chứa 5% EHT, bôi 1,0 mg/cm² trong 6 giờ | Liều phơi nhiễm toàn thân ước tính: 30 µg/kg thể trọng/ngày khi bôi mặt, 933 µg/kg thể trọng/ngày khi bôi toàn thân; da vừa cạo làm lượng EHT khả dụng tăng 1,80 lần; bôi lại chỉ làm liều phơi nhiễm ước tính tăng khoảng 1,4 lần, không tăng gấp đôi |
Nghiên cứu của Scalia đo lượng chất trong lớp sừng, không đo nồng độ trong máu; abstract không nêu số người tham gia và nồng độ EHT. Nghiên cứu của Hojerová dùng da lợn ngoài cơ thể; abstract chỉ nêu biên an toàn đáng lo ngại cho benzophenone-3, không nêu biên an toàn riêng cho EHT. Trong các nguồn đã đọc, chưa có nghiên cứu đo EHT trong huyết tương người. Vì vậy, không nên công bố “không thấm vào da” hay “không ngấm vào máu”.
4. An toàn: đánh giá châu Âu, dị ứng ánh sáng và môi trường
- Đánh giá của Uỷ ban Khoa học châu Âu (1997): bản tóm tắt ý kiến của Uỷ ban Khoa học về Mỹ phẩm (SCC, tiền thân của SCCS) ghi chức năng “UV filter”, nồng độ dùng tối đa 5%. Theo bản tóm tắt: độc tính cấp đường uống và qua da thấp; thử liều lặp lại 90 ngày đường uống cho mức liều không gây tác dụng có hại (NOAEL) cao; thử kích ứng cho kết quả thuận lợi, kể cả thử trên người; không có dấu hiệu độc tính phôi hay gây quái thai trong khoảng liều hợp lý; không có bằng chứng về hoạt tính gây đột biến, đột biến quang hay tổn thương nhiễm sắc thể do ánh sáng trong thử nghiệm in vivo và in vitro; không ghi nhận tác hại về mẫn cảm, kể cả dị ứng ánh sáng, trên động vật và người; thử hấp thu qua da in vitro theo GLP cho tỷ lệ hấp thu thấp, dẫn tới “biên an toàn phù hợp”.
- Dị ứng ánh sáng: trong một nghiên cứu đa trung tâm tại Anh, Ireland và Hà Lan, 1.155 người bệnh được thử áp kèm chiếu tia UVA (photopatch) với các chất chống nắng; octyl triazone được ghi nhận là dị nguyên ánh sáng mới ở 2 người bệnh (Bryden et al., 2006). Đây là nhóm người đã có nghi ngờ dị ứng, không phải người dùng nói chung, nên con số này không cho biết tần suất dị ứng trong cộng đồng.
- Nội tiết: trong các nguồn đã đọc, chúng tôi chưa thấy dữ liệu riêng về tác động nội tiết của EHT trên người.
- Phụ nữ mang thai, cho con bú, trẻ nhỏ: chưa đủ dữ liệu trong các nguồn đã đọc; nên hỏi bác sĩ.
- Môi trường nước: trong điều kiện khử trùng bằng clo giống bể bơi, EHT tạo ra 12 sản phẩm phụ. Trên sinh vật nước ngọt, EHT gây chết một nửa số luân trùng ở nồng độ hàng chục mg/L; EHT và hai sản phẩm phụ gây tác động bán mạn tính trên giáp xác ostracod với EC50 lần lượt 210, 9 và 20 µg/L; tảo không bị ảnh hưởng (Lavorgna et al., 2024). Đây là thử nghiệm phòng thí nghiệm, không phải đo ngoài tự nhiên. Chưa đủ cơ sở để gắn nhãn “an toàn cho rạn san hô” hay “thân thiện môi trường” chỉ vì dùng EHT.
5. Nồng độ dùng và pháp quy ASEAN
| Nội dung | Dữ liệu | Nguồn |
|---|---|---|
| Giới hạn ASEAN | Tối đa 5%; không ghi giới hạn hay điều kiện riêng | Phụ lục VII, bản 2025-2 (12/12/2025), Ref 15 |
| Câu cảnh báo chung | “Do not stay too long in the sun, even while using a sunscreen product” — bắt buộc trên nhãn sản phẩm chống nắng chính | Phụ lục VII, phần mở đầu |
| Nồng độ đo được trên thị trường | Khoảng 1,0% trong một kem SPF 30 và khoảng 2,3–2,4% trong một lotion SPF 20 (hai sản phẩm tại Ba Lan) | Sobanska et al., 2012 |
| Nồng độ trong thử nghiệm thấm da | 5% trong nhũ tương nước-trong-dầu | Hojerová et al., 2017 |
Màng lọc chỉ dùng để bảo vệ sản phẩm khỏi tia UV không thuộc danh mục Phụ lục VII (phần mở đầu). Tra Phụ lục II, III và VI (bản 06/2026) theo tên, tên hoá học và số CAS: không có EHT. Hai số đo thị trường ở trên chỉ minh hoạ, không phải mức khuyến nghị; SPF là kết quả của cả công thức và phải đo trên thành phẩm theo ISO 24444 (xem SPF: ý nghĩa và kiểm nghiệm).
6. Góc nhìn cho chủ thương hiệu (B2B)
- Hoà tan và kết tinh: EHT là màng lọc rắn, tan trong dầu. Theo thực hành nhà máy, cần hoà tan hoàn toàn trong pha dầu nóng có đủ dầu phân cực và soi kết tinh trong nghiên cứu độ ổn định, kể cả ở nhiệt độ thấp. Độ bền quang cần thử trên cả công thức. Vai trò dung môi của ester được bàn trong bài C12-15 alkyl benzoate.
- Công bố đúng mức: được ghi “chứa màng lọc UVB ethylhexyl triazone” và chỉ số SPF, UVA đã đo. Tránh “không thấm vào da”, “an toàn cho san hô”, “thân thiện môi trường”, “không gây dị ứng” khi chưa có dữ liệu riêng.
- Xuất khẩu: danh mục màng lọc khác nhau giữa các thị trường; cần kiểm tra quy định của nước nhập khẩu trước khi chốt công thức.
Butter-C ứng dụng ethylhexyl triazone trong gia công kem chống nắng, phối với màng lọc UVA trong giới hạn Phụ lục VII ASEAN và đo SPF, UVA trên thành phẩm tại phòng thử nghiệm độc lập.
Câu hỏi thường gặp
Ethylhexyl triazone là màng lọc “hoá học” hay “vật lý”?
EHT là màng lọc hữu cơ (thường gọi là “hoá học”), hoạt động bằng cách hấp thụ tia UV, chủ yếu ở vùng UVB với cực đại hấp thụ 314 nm trong ethanol.
EHT có bảo vệ khỏi tia UVA không?
EHT chủ yếu lọc UVB. Muốn sản phẩm phổ rộng, công thức phải có thêm màng lọc UVA, và mức bảo vệ UVA phải được đo trên thành phẩm.
EHT có ngấm vào máu không?
Chưa có dữ liệu đo nồng độ EHT trong máu người trong các nguồn đã đọc. Trên người tình nguyện, khoảng 22% liều bôi đi vào lớp sừng, không khác biệt có ý nghĩa so với octinoxate và avobenzone (Scalia et al., 2019). Bản tóm tắt đánh giá châu Âu năm 1997 ghi nhận tỷ lệ hấp thu qua da in vitro thấp.
Có ai bị dị ứng với EHT không?
Có, nhưng ít được báo cáo. Trong nghiên cứu thử áp kèm chiếu UVA trên 1.155 người bệnh, EHT gây dị ứng ánh sáng ở 2 người (Bryden et al., 2006). Người từng phản ứng với kem chống nắng nên hỏi bác sĩ da liễu về thử áp.
Bà bầu có dùng được kem chống nắng chứa EHT không?
Chưa đủ dữ liệu riêng cho phụ nữ mang thai trong các nguồn đã đọc. Nên hỏi bác sĩ trước khi chọn sản phẩm.
Tài liệu tham khảo
- ASEAN. Annex VII – List of UV filters which cosmetic products may contain (Version No. 2025-2, 12th December 2025). https://asean.org/wp-content/uploads/2026/04/Annex-VII_Release_12th-December-2025-clean.pdf
- European Commission, Scientific Committee on Cosmetology. Opinion concerning 2,4,6-Trianilino-(p-carbo-2'-ethylhexyl-1'-oxi)-1,3,5-triazine, adopted 24 June 1997 (summary sheet, Ref XXIV/1376/96). https://ec.europa.eu/health/scientific_committees/consumer_safety/opinions/sccnfp_opinions_97_04/sccp_out04_en.htm
- Sobanska AW et al. Quantification of sunscreen ethylhexyl triazone in topical skin-care products by normal-phase TLC/densitometry. ScientificWorldJournal. 2012. PMID 22629203
- Baker LA et al. Ultrafast Transient Absorption Spectroscopy of the Sunscreen Constituent Ethylhexyl Triazone. J Phys Chem Lett. 2017. PMID 28437110
- Scalia S et al. In vivo Human Skin Penetration of the UV Filter Ethylhexyl Triazone: Effect of Lipid Microparticle Encapsulation. Skin Pharmacol Physiol. 2019. PMID 30380536
- Hojerová J et al. Margin of safety for two UV filters estimated by in vitro permeation studies mimicking consumer habits: Effects of skin shaving and sunscreen reapplication. Food Chem Toxicol. 2017. PMID 28216167
- Bryden AM et al. Photopatch testing of 1155 patients: results of the U.K. multicentre photopatch study group. Br J Dermatol. 2006. PMID 16965423
- Lavorgna M et al. Ethylhexyl triazone sunscreen and its disinfection byproducts obtained after chlorine treatment: Ecofriendliness or ecotoxicity? Sci Total Environ. 2024. PMID 39481572
BUTTER-C


