Nguyên liệu mỹ phẩm

17/11/2026 9 phút đọc

Cám gạo lên men (Saccharomyces/Rice Bran Ferment) trong mỹ phẩm

Cám gạo lên men thường được giới thiệu cùng câu chuyện nước vo gạo và “làm sáng da”. Tên INCI chỉ cho biết nấm men chi Saccharomyces được lên men trên cám gạo; dữ liệu hiện có đến từ phòng thí nghiệm, từ vi sinh vật khác hoặc từ nguyên liệu gạo khác, chưa có thử nghiệm trên người.

Cám gạo lên men (Saccharomyces/Rice Bran Ferment) trong mỹ phẩm
Ảnh minh hoạ: cận cảnh hạt gạo lứt chưa nấu. Saccharomyces/Rice Bran Ferment được làm bằng cách cho nấm men lên men trên cám gạo; ảnh không chụp nguyên liệu lên men.

Saccharomyces/Rice Bran Ferment (cám gạo lên men) là tên INCI của sản phẩm thu được khi cho nấm men chi Saccharomyces lên men trên cám gạo. Đây là một hỗn hợp, không có công thức hoá học xác định. Nguyên liệu thương mại thường là dung dịch pha loãng: ví dụ, nguyên liệu Butter-C đang có là chế phẩm gồm Water, Butylene Glycol, 1,2-Hexanediol và Saccharomyces/Rice Bran Ferment. Khi tra PubMed (17/11/2026), chúng tôi chưa tìm thấy thử nghiệm trên người nào dùng riêng nguyên liệu này.

1. Saccharomyces/Rice Bran Ferment là gì?

Theo quy ước đặt tên INCI của Personal Care Products Council (bản 03/2021), sản phẩm lên men không có tên thông dụng được đặt theo mẫu: tên chi vi sinh vật, dấu gạch chéo, tên cơ chất, rồi chữ “Ferment”. Quy ước này cũng ghi rằng sản phẩm lên men bởi nấm men được đặt theo tên chi “Saccharomyces”. Khi sản phẩm được xử lý thêm bằng chiết hoặc lọc, tên có thêm chữ “Extract” hoặc “Filtrate”. Từ đó, tên Saccharomyces/Rice Bran Ferment cho biết ba điều:

  • Vi sinh vật: nấm men chi Saccharomyces. Tên không ghi loài hay chủng; thông tin này phải lấy từ hồ sơ nhà cung cấp.
  • Cơ chất: cám gạo (rice bran), tức lớp ngoài của hạt gạo. Không phải hạt gạo đã xát trắng và không phải nước vo gạo.
  • Cách chế biến: tên chỉ có chữ “Ferment”, không có “Filtrate” hay “Extract”. Quy trình cụ thể (thời gian lên men, cách tách, cách làm bất hoạt) không được mô tả trong tên.

Không nên gọi nguyên liệu này là “probiotic” hay “vi sinh sống”: tên INCI chỉ mô tả cách làm ra nguyên liệu, còn tình trạng vi sinh của từng lô phải được xác nhận bằng phiếu kiểm nghiệm (COA) của nhà cung cấp.

“Gạo” trên nhãn có thể là nhiều nguyên liệu khác nhau. Dữ liệu của nguyên liệu này không dùng thay cho nguyên liệu kia:

Tên INCILà gìKhác với cám gạo lên men ở điểm nào
Saccharomyces/Rice Bran FermentCám gạo lên men bởi nấm men Saccharomyces—
Saccharomyces/Rice Ferment FiltrateDịch lọc của gạo lên men bởi nấm men SaccharomycesCơ chất là gạo, không phải cám; có bước lọc
Oryza Sativa (Rice) Bran ExtractChiết xuất từ cám gạoKhông qua lên men
Oryza Sativa (Rice) Bran OilDầu béo ép từ cám gạoLà dầu, không lên men; tan trong dầu
Galactomyces Ferment FiltrateDịch lọc lên men bởi vi nấm chi GalactomycesKhác chi vi sinh vật, khác cơ chất

2. Lên men làm thay đổi gì ở cám gạo?

Dữ liệu về thành phần đến từ các nghiên cứu thực phẩm và phòng thí nghiệm, không phải từ nguyên liệu mỹ phẩm thương mại:

  • Nấm men bánh mì (Saccharomyces cerevisiae): Fahmy et al. (2022) cho cám gạo Ai Cập đã ổn định nhiệt lên men ở thể rắn với 3% nấm men trong 48 giờ ở 37 °C, sau đó chiết bằng methanol 50%. Hàm lượng ferulic acid trong dịch chiết là 0,697 mg/g ở mẫu lên men và 0,318 mg/g ở mẫu đối chứng không lên men. Nhóm tác giả nhận diện sơ bộ 21 hợp chất, chủ yếu là acid phenolic và flavonoid. Hoạt tính chống oxy hoá được đo trong ống nghiệm (DPPH, FRAP).
  • Saccharomyces boulardii: Ryan et al. (2011) cho thấy cám gạo lên men bởi S. boulardii có hồ sơ chất chuyển hoá khác cám gạo không lên men, và mức thay đổi khác nhau giữa ba giống lúa. Hoạt tính sinh học được thử trên tế bào lympho, không phải trên da.

Thành phần phụ thuộc chủng nấm men, giống lúa và quy trình; dịch chiết methanol trong phòng thí nghiệm cũng khác dung dịch nguyên liệu mỹ phẩm. Vì vậy, các số liệu trên không cho biết hàm lượng ferulic acid hay hoạt tính của một nguyên liệu thương mại. Tên INCI không quy định chất đánh dấu nào.

3. Bằng chứng trên da: còn rất ít

Các nghiên cứu gần nhất đều dùng vi sinh vật khác, cơ chất khác hoặc không làm trên người:

Nghiên cứuChế phẩm và mô hìnhKết quả theo abstract hoặc toàn vănVì sao không dùng làm căn cứ công bố
Chung et al., 2009Dịch chiết cám gạo đồng lên men với Lactobacillus rhamnosus và Saccharomyces cerevisiae; tế bào u hắc tố chuột B16F1 (in vitro)Giảm tổng hợp melanin do α-MSH kích thích và giảm biểu hiện MITF; không ức chế trực tiếp enzym tyrosinase; đồng lên men làm giảm độc tính của dịch chiết trên tế bào nàyCó thêm vi khuẩn lactic; chỉ trên tế bào chuột; tác giả đầu thuộc trung tâm nghiên cứu của một doanh nghiệp
Yan et al., 2025Dịch chiết cám gạo lên men 14 ngày với nấm mốc Aspergillus oryzae; tế bào MSF nuôi cấy và kem bôi trên lưng chuột 14 và 28 ngày, so với nền kem không có dịch chiếtTăng biểu hiện collagen trên tế bào; collagen trong da chuột cao hơn 10% so với đối chứng; độ ẩm và hệ số đàn hồi da chuột tăng hơn 10%Khác vi sinh vật; dữ liệu trên chuột; nguyên liệu do doanh nghiệp có tác giả là nhân viên cung cấp
Han et al., 2025Saccharomyces/Rice Ferment Filtrate nạp vào nanogel hyaluronic acid, đưa vào da bằng điện di ion; mô da người ngoài cơ thể (ex vivo) gây đường hoáGiảm hình thành sản phẩm đường hoá bền vững (AGEs) và giảm độ cứng của môKhác INCI (gạo, không phải cám); kết quả thuộc cả hệ nanogel và điện di ion; nguyên liệu do doanh nghiệp có tác giả là nhân viên cung cấp

Ngoài ra có các nghiên cứu cho chuột uống cám gạo lên men bởi nấm men hoặc bởi các vi sinh vật khác. Đó là dữ liệu đường uống, không chuyển sang sản phẩm bôi da.

Kết luận: bằng chứng hạn chế. Chưa có thử nghiệm trên người, chưa có dữ liệu bôi da cho đúng INCI này. Các công dụng như dưỡng sáng, chống oxy hoá trên da hay tăng collagen chưa được chứng minh cho Saccharomyces/Rice Bran Ferment.

4. Nồng độ thường gặp và dạng sản phẩm

Chưa có mức dùng được xác lập từ nguồn độc lập. Chúng tôi không tìm thấy báo cáo của Cosmetic Ingredient Review (CIR) cho INCI này, nên không có số liệu khảo sát nồng độ sử dụng. Mức dùng lấy theo phiếu kỹ thuật (TDS) của nhà cung cấp.

Khi nguyên liệu là dung dịch pha loãng, tỷ lệ ghi trong công thức là tỷ lệ của cả chế phẩm, không phải của phần lên men. Phần nước, butylene glycol và 1,2-hexanediol đi kèm cũng phải được cộng vào tổng lượng của từng chất trong công thức. Nguyên liệu tan trong nước, phù hợp toner, essence, serum và kem dưỡng, ví dụ dòng nước cám gạo lên men.

5. Bào chế và kết hợp

  • Theo TDS: nhiệt độ thêm vào, khoảng pH, điều kiện bảo quản và tương kỵ; các nguồn đã đọc không nêu các thông số này.
  • Butylene glycol đi kèm: xem bài butylene glycol về vai trò và an toàn.
  • 1,2-Hexanediol đi kèm: không có trong Phụ lục VI (danh mục chất bảo quản) của ASEAN, nên không thay thế hệ bảo quản. Thành phẩm chứa nước vẫn cần hệ bảo quản và thử thách hệ bảo quản theo ISO 11930.
  • Muốn công bố đều màu da: cần hoạt chất có dữ liệu riêng, ví dụ niacinamide, và đánh giá trên thành phẩm. Cám gạo lên men không phải căn cứ cho công bố này.

6. An toàn, ai cần lưu ý

Chúng tôi không tìm thấy đánh giá an toàn của CIR hay của Uỷ ban Khoa học về An toàn Người tiêu dùng của EU (SCCS) cho Saccharomyces/Rice Bran Ferment. Báo cáo CIR năm 2006 về các nguyên liệu từ gạo bao gồm dầu cám gạo, chiết xuất cám gạo, chiết xuất cám gạo thuỷ phân, tinh bột gạo và một số nguyên liệu khác, nhưng không có nguyên liệu lên men. Báo cáo ghi nhận có ca dị ứng riêng lẻ với gạo sống, còn gạo nói chung được coi là không gây dị ứng; dữ liệu này không tự động áp dụng cho sản phẩm lên men.

Các lượt tra PubMed (17/11/2026) chưa thấy báo cáo ca dị ứng tiếp xúc với cám gạo lên men bôi ngoài da. Không có dữ liệu không đồng nghĩa với không có nguy cơ. Butylene glycol và 1,2-hexanediol trong chế phẩm có hồ sơ an toàn riêng. Người từng phản ứng với mỹ phẩm nên đọc đủ bảng thành phần và thử trên vùng da nhỏ. Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú: chưa đủ dữ liệu, nên hỏi bác sĩ.

7. Góc nhìn cho chủ thương hiệu

  • Pháp quy ASEAN: không có trong Phụ lục II, III, VI (bản 2026-1, 22/06/2026) và Phụ lục VII (bản 2025-2, 12/12/2025). Đã tra các từ “rice”, “Oryza”, “bran”, “Saccharomyces”, “yeast”, “ferment”, cùng “butylene glycol” và “hexanediol” của chế phẩm. Thành phẩm vẫn phải đạt giới hạn vi sinh vật và kim loại nặng chung.
  • Hồ sơ nguyên liệu: yêu cầu nêu loài, chủng nấm men, nguồn và giống lúa của cám, quy trình lên men và xử lý sau lên men, tỷ lệ phần lên men trong chế phẩm, COA vi sinh và kim loại nặng từng lô.
  • Ghi nhãn: liệt kê đủ bốn INCI của chế phẩm.
  • Công bố đúng mức: “chứa cám gạo lên men”, “dưỡng ẩm” khi đã đánh giá trên thành phẩm. Tránh: “probiotic”, “lợi khuẩn sống”, “trắng da”, “tăng collagen”, “chống lão hoá”.
  • Câu chuyện nguyên liệu: một tổng quan năm 2022 ghi nhận gạo đã được dùng cho mục đích làm đẹp qua nhiều thế kỷ (Zamil et al., 2022). Đó là câu chuyện văn hoá, không phải bằng chứng hiệu quả. Chỉ nói “gạo Việt” khi hồ sơ nhà cung cấp xác nhận nguồn gốc cám.

Butter-C có thể ứng dụng cám gạo lên men trong gia công toner, essence và kem dưỡng, kèm thử ổn định và thử thách hệ bảo quản cho từng công thức.

Câu hỏi thường gặp

Cám gạo lên men có phải nước vo gạo không?

Không. Nước vo gạo là nước dùng để vo hạt gạo. Saccharomyces/Rice Bran Ferment là sản phẩm lên men cám gạo bằng nấm men, có tên INCI riêng.

Cám gạo lên men có làm trắng da không?

Chưa có bằng chứng trên người. Dữ liệu gần nhất là thí nghiệm trên tế bào u hắc tố chuột với cám gạo đồng lên men cùng vi khuẩn lactic (Chung et al., 2009). Kết quả này không đủ để công bố làm sáng da.

Nguyên liệu này có chứa lợi khuẩn sống không?

Tên INCI không cho biết điều này. Không nên quảng bá là “probiotic” hay “lợi khuẩn sống”; tình trạng vi sinh của từng lô theo COA của nhà cung cấp.

Phụ nữ mang thai có dùng được không?

Chưa đủ dữ liệu, nên hỏi bác sĩ trước khi dùng.

Tài liệu tham khảo

  1. Personal Care Products Council. INCI Nomenclature Conventions (bản 03/2021; quy ước 27d–e và 28, Biotech Materials and Ferments). https://www.personalcarecouncil.org/wp-content/uploads/2021/03/Conventions2021_v2.pdf
  2. Fahmy SA et al. Enhanced Antioxidant, Antiviral, and Anticancer Activities of the Extract of Fermented Egyptian Rice Bran Complexed with Hydroxypropyl-β-cyclodextrin. ACS Omega. 2022. PMID 35721952
  3. Ryan EP et al. Rice bran fermented with saccharomyces boulardii generates novel metabolite profiles with bioactivity. J Agric Food Chem. 2011. PMID 21306106
  4. Chung SY et al. Fermented rice bran downregulates MITF expression and leads to inhibition of alpha-MSH-induced melanogenesis in B16F1 melanoma. Biosci Biotechnol Biochem. 2009. PMID 19661697
  5. Yan X et al. Fermented rice bran extract delays skin aging by increasing the synthesis of collagen and elastin. Front Pharmacol. 2025. PMID 41333021
  6. Han Y et al. Iontophoretic Delivery of Hyaluronic Acid Nanogel-Loaded Fermented Rice Extract Mitigates Skin Glycation. Int J Nanomedicine. 2025. PMID 40989892
  7. Cosmetic Ingredient Review. Amended final report on the safety assessment of Oryza Sativa (rice) Bran Oil, Oryza Sativa (rice) Germ Oil, Rice Bran Acid, … Hydrolyzed Rice Extract, and Hydrolyzed Rice Protein. Int J Toxicol. 2006. PMID 17090480
  8. Zamil DH et al. Dermatological uses of rice products: Trend or true? J Cosmet Dermatol. 2022. PMID 35587098

Thảo luận

Bình luận

Đang tải bình luận…

Gửi bình luận

Bình luận được Butter-C duyệt trước khi hiển thị. Email chỉ dùng để phản hồi bạn khi cần, xem Chính sách bảo mật.

Bắt đầu

Trao đổi về sản phẩm Quý khách dự định triển khai

Quý khách vui lòng gửi định hướng sản phẩm và sản lượng dự kiến. Đội ngũ tư vấn sẽ liên hệ trong giờ làm việc.

Công ty cổ phần Dược mỹ phẩm Butter-C · GCN ĐKKD số 0108681386 (Sở KH&ĐT TP. Hà Nội cấp 03/04/2019)
Trụ sở: Thôn Hữu Lê, xã Đại Thanh, TP. Hà Nội · Nhà máy: Cụm CN Thanh Oai, xã Bình Minh, TP. Hà Nội, Việt Nam
Hotline 0967 176 511 · [email protected] · Chính sách bảo mật
← Tất cả tin tức