Chiết xuất hoa trà (Camellia japonica) trong mỹ phẩm
Hoa trà thường xuất hiện trên toner, xịt khoáng và sản phẩm tóc, kèm câu chuyện đảo Jeju hay “tóc bóng kiểu Nhật”. Với chiết xuất hoa Camellia japonica, dữ liệu liên quan đến da hiện chỉ đến từ tế bào và mảnh da nuôi cấy, còn “dầu hoa trà” thực ra là dầu ép từ hạt. Bài này tách bạch bộ phận cây, chất được thử và mức bằng chứng trước khi Quý khách chọn nguyên liệu và viết công bố công dụng.
Chiết xuất hoa trà (INCI: Camellia Japonica Flower Extract) là dịch chiết từ hoa của cây Camellia japonica L., họ Theaceae, loài được Wikipedia tiếng Việt gọi là sơn trà Nhật Bản. Theo thông tin CosIng (EU) do INCIDecoder trích lại, chức năng của thành phần này trong mỹ phẩm là làm mềm (emollient) và dưỡng da (skin conditioning). Dữ liệu liên quan đến da của hoa C. japonica hiện chỉ ở mức phòng thí nghiệm và mảnh da người nuôi cấy; chúng tôi chưa tìm thấy thử nghiệm bôi trên người.
Hoa trà khác trà xanh: trà xanh là lá của cây chè Camellia sinensis, một loài khác cùng chi (xem bài chiết xuất trà xanh).
1. Chiết xuất hoa trà Camellia japonica là gì?
Theo CosIng (trích qua INCIDecoder, tra 17/11/2026), đây là “chiết xuất từ hoa của cây trà Camellia japonica L., Theaceae”; định nghĩa không nêu dung môi, tỉ lệ chiết hay giống cây. GBIF ghi Camellia japonica L. là tên loài được chấp nhận. Mỗi bộ phận, mỗi loài có INCI riêng:
| INCI | Loài, bộ phận | Chức năng (CosIng) |
|---|---|---|
| Camellia Japonica Flower Extract | C. japonica, hoa | Làm mềm, dưỡng da |
| Camellia Japonica Seed Oil | C. japonica, dầu ép từ hạt | Làm mềm, dưỡng da |
| Camellia Japonica Leaf Extract | C. japonica, lá | Dưỡng da |
| Camellia Sinensis Leaf Extract | Cây chè C. sinensis, lá (trà xanh) | Nhiều chức năng, gồm chống oxy hoá và dưỡng da |
| Camellia Oleifera Seed Oil | C. oleifera, dầu từ hạt | Dưỡng da |
Hai điểm cần lưu ý. Thứ nhất, “dầu hoa trà” (camellia oil) trên thị trường là dầu ép từ hạt, không phải từ hoa; dữ liệu của dầu hạt không dùng cho chiết xuất hoa và ngược lại. Thứ hai, INCIDecoder hiển thị cùng một số CAS 223748-13-8 cho chiết xuất hoa, dầu hạt và chiết xuất lá C. japonica: số CAS này gắn với loài, không phân biệt bộ phận cây. Vì vậy phiếu kiểm nghiệm (COA) phải ghi rõ bộ phận hoa.
Nguyên liệu thương mại thường ở dạng dung dịch, có khi phối với chiết xuất khác. Ví dụ, nguyên liệu Butter-C đang lưu hồ sơ là phức hợp dung dịch nền nước gồm chiết xuất hoa thanh cúc (Centaurea Cyanus Flower Extract), chiết xuất hoa trà và chiết xuất lá lô hội. Phần trăm trên phiếu công thức là phần trăm dung dịch, không phải chất chiết khô. Tác dụng của lô hội (xem bài lô hội trong mỹ phẩm) không được gán cho hoa trà.
2. Trong hoa trà có gì?
Thành phần thay đổi theo giống cây, độ nở của hoa, dung môi và cách chiết. Các nghiên cứu đã đọc phân tích hai nhóm chất:
- Polyphenol: Pereira và cộng sự (2024) xác định 36 hợp chất phenolic trong chiết xuất hoa của nhiều giống C. japonica, gồm anthocyanin, flavonol, flavone, acid hydroxybenzoic và acid hydroxycinnamic. Dịch chiết ethanol của hoa chứa quercetin, quercetin-3-O-glucoside, quercitrin và kaempferol (Piao et al., 2011). Trong dịch chiết ethanol 70% của hoa đỏ, Gao và cộng sự (2025) đo được ellagic acid 2.258,83 ppm, hyperoside 110,99 ppm và isoquercitrin 106,99 ppm. Dịch chiết ethanol 70% hoa trồng ở đảo Jeju có tổng polyphenol 97,7 µg tương đương gallic acid/mg (Kim et al., 2019).
- Saponin triterpen: từ dịch chiết ethanol 50% của nụ hoa trồng ở Hàn Quốc, Nakamura và cộng sự (2012) phân lập các camellioside A, D, E, F; camellioside B là thành phần chính của hoa trà trồng ở Nhật Bản.
Hai lô cùng tên INCI có thể khác nhau nhiều; chỉ COA của từng lô cho biết nguyên liệu thực sự chứa gì.
3. Cơ chế và bằng chứng hiệu quả
Các hướng được nghiên cứu là chống oxy hoá, bảo vệ tế bào da trước bụi ô nhiễm và tác động lên tế bào sinh sắc tố:
| Nghiên cứu | Chất thử, mô hình | Kết quả chính | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Piao et al., 2011 | Dịch chiết ethanol hoa; tế bào sừng người HaCaT và phép thử không tế bào | Bắt gốc tự do DPPH, gốc superoxide, gốc hydroxyl và ROS trong tế bào; tăng lượng và hoạt tính các enzyme chống oxy hoá superoxide dismutase, catalase, glutathione peroxidase | In vitro; 3/8 tác giả thuộc trung tâm nghiên cứu của một doanh nghiệp |
| Kim et al., 2019 | Dịch chiết ethanol 70% hoa; nguyên bào sợi da người tiếp xúc bụi đô thị; mảnh da người nuôi cấy (ex vivo) | Giảm ROS, giảm MMP-1 (enzyme phân giải collagen) và giảm hoạt hoá thụ thể AhR; trên mảnh da: giảm malondialdehyde (dấu hiệu oxy hoá lipid), giảm MMP-1, tăng collagen I | Toàn văn: 19 mảnh da từ một người hiến; 5/6 tác giả thuộc viện nghiên cứu của một doanh nghiệp nguyên liệu mỹ phẩm |
| Gao et al., 2025 | Dịch chiết ethanol 70% hoa đỏ và hyperoside; nguyên bào sợi da người và tế bào sừng HaCaT bị doxorubicin gây tổn thương | Tăng thực bào ty thể qua con đường FUNDC1, giảm ROS, giảm dấu hiệu lão hoá tế bào; phục hồi collagen III, elastin (nguyên bào sợi) và claudin 1 (HaCaT) đã bị doxorubicin làm giảm | In vitro; bản đính chính 2026 sửa đơn vị nồng độ từ µg/mL thành µg/L; 3 tác giả làm việc cho doanh nghiệp |
| Nakamura et al., 2012 | Saponin tinh khiết từ nụ hoa; tế bào u hắc tố B16 và nguyên bào sợi da người sơ sinh | Camellioside B ức chế tạo melanin 95,0% ở 20 µM, một phần liên quan đến ức chế tăng sinh tế bào; các camellioside có xu hướng tăng tăng sinh nguyên bào sợi | Hợp chất tinh khiết, không phải chiết xuất; in vitro |
Kết luận: bằng chứng hạn chế. Tìm kiếm PubMed ngày 17/11/2026 không thấy thử nghiệm bôi trên da người nào dùng chiết xuất hoa C. japonica. Kết quả trên tế bào và mảnh da nuôi cấy không chứng minh sản phẩm chứa chiết xuất này làm giảm nếp nhăn, làm sáng da hay bảo vệ da khỏi ô nhiễm. Chúng tôi cũng chưa tìm thấy nghiên cứu nào về chiết xuất hoa trà trên tóc.
4. Nồng độ thường gặp và dạng sản phẩm
Chưa có nồng độ sử dụng được xác lập: chưa tìm thấy báo cáo CIR (Hoa Kỳ) hay ý kiến SCCS (EU) cho chiết xuất hoa trà, và chúng tôi chưa tìm thấy công thức nào được thử trên người. Quý khách dùng theo phiếu kỹ thuật (TDS) của nhà cung cấp, rồi xác nhận bằng nghiên cứu độ ổn định và thử dung nạp trên thành phẩm.
- Toner, essence, xịt khoáng: dạng nền nước, hợp với dung dịch chiết tan trong nước (xem gia công toner và gia công xịt khoáng).
- Kem, lotion, body mist, kem tay: cho vào pha nước ở giai đoạn nguội (thực hành nội bộ, chưa có nguồn đo riêng cho chiết xuất này).
5. Cách dùng và kết hợp
- Hệ bảo quản: chất bảo quản có sẵn trong dung dịch nguyên liệu chỉ nhằm giữ nguyên liệu; thành phẩm vẫn cần hệ bảo quản đạt thử thách riêng.
- Màu và mùi: hoa trà chứa anthocyanin (sắc tố) và các polyphenol khác, với thành phần khác nhau giữa các giống (Pereira et al., 2024). Theo dõi màu, mùi trong nghiên cứu độ ổn định trước khi chốt công thức.
- Kết hợp: có thể đi cùng glycerin, panthenol, allantoin; chưa có nghiên cứu phối hợp, nên công bố dựa vào hoạt chất có dữ liệu trên người.
- Chống nắng: chiết xuất hoa trà không phải màng lọc UV; ban ngày vẫn cần kem chống nắng.
6. An toàn, ai cần lưu ý
- Cơ quan chuyên môn: chưa tìm thấy báo cáo CIR hay ý kiến SCCS cho Camellia Japonica Flower Extract (đã tra trang CIR và danh sách ưu tiên CIR 2017, 2018). CIR có đánh giá dầu hạt Camellia Japonica Seed Oil trong báo cáo năm 2017 về 244 loại dầu thực vật và kết luận nhóm dầu này an toàn theo thực tế sử dụng (Burnett et al., 2017). Kết luận đó không áp cho chiết xuất hoa.
- Kích ứng, dị ứng: tìm kiếm PubMed ngày 17/11/2026 không thấy báo cáo viêm da tiếp xúc do chiết xuất hoa C. japonica, nhưng cũng chưa có dữ liệu thử áp trên người cho chính INCI này. Không có báo cáo không đồng nghĩa với “không gây dị ứng”. Người có da dễ kích ứng nên thử trên vùng da nhỏ trước (xem bài da nhạy cảm).
- Phụ nữ mang thai, cho con bú: chưa đủ dữ liệu, nên hỏi bác sĩ.
7. Góc nhìn cho chủ thương hiệu
- Đặc tả nguyên liệu: loài Camellia japonica (không phải C. sinensis hay C. oleifera), bộ phận hoa, dung môi, chất mang, chất bảo quản, hàm lượng chất chiết, vi sinh và kim loại nặng trên COA từng lô. Nếu nguyên liệu là phức hợp, khai đủ INCI của mọi thành phần theo COA.
- Pháp quy ASEAN: đã tra “camellia”, “japonica”, “theaceae”, số CAS 223748-13-8, “tsubaki”, “hyperoside”, “ellagic”, “quercetin”, “kaempferol” trong Phụ lục II, III, VI (bản 2026-1, 22/06/2026) và Phụ lục VII (bản 2025-2, 12/12/2025): không có mục nào. Thành phần này không có giới hạn nồng độ riêng; sản phẩm vẫn phải an toàn và công bố đúng mức mỹ phẩm.
- Câu chuyện xuất xứ: “hoa trà đảo Jeju” chỉ nên dùng khi COA hoặc hồ sơ nhà cung cấp xác nhận nơi trồng.
| Có thể dùng (khi đánh giá trên thành phẩm) | Nên tránh |
|---|---|
| Chứa chiết xuất hoa trà; làm mềm, dưỡng da (chức năng theo CosIng) | Gọi chiết xuất hoa là “dầu hoa trà” |
| Thành phần chống oxy hoá trong công thức | “Chống lão hoá”, “tăng collagen”, “chống ô nhiễm” dựa trên nghiên cứu tế bào |
| Dưỡng ẩm, giúp da mềm: chỉ khi đã đo trên chính thành phẩm | “Làm trắng”, “dưỡng sáng” dựa trên saponin tinh khiết |
| Câu chuyện loài hoa, hình ảnh văn hoá | “Bí quyết tóc bóng” gắn với chiết xuất hoa; “không gây dị ứng”, “an toàn cho mẹ bầu” |
Butter-C có thể dùng chiết xuất hoa trà trong gia công toner, xịt khoáng, body mist và kem tay như một thành phần thực vật hỗ trợ, phối cùng hoạt chất có dữ liệu trên người.
Câu hỏi thường gặp
Chiết xuất hoa trà có phải là dầu hoa trà (camellia oil) không?
Không. Dầu hoa trà là dầu ép từ hạt, INCI Camellia Japonica Seed Oil. Chiết xuất hoa là dịch chiết từ hoa, thường tan trong nước, INCI Camellia Japonica Flower Extract. Hai nguyên liệu có thành phần và dữ liệu khác nhau.
Chiết xuất hoa trà có chống lão hoá hay làm sáng da không?
Chưa có bằng chứng trên người. Các nghiên cứu hiện có làm trên tế bào và mảnh da nuôi cấy. Chỉ nên công bố công dụng đã đo được trên chính thành phẩm.
Da nhạy cảm có dùng được không?
Chưa thấy báo cáo dị ứng trên PubMed, nhưng cũng chưa có thử áp trên người. Nên thử trên vùng da nhỏ trước.
Phụ nữ mang thai có dùng được không?
Chưa đủ dữ liệu cho thành phần này; nên hỏi bác sĩ trước khi dùng.
Tài liệu tham khảo
- INCIDecoder. Camellia Japonica Flower Extract (thông tin CosIng: định nghĩa, chức năng, CAS), truy cập 17/11/2026. https://incidecoder.com/ingredients/camellia-japonica-flower-extract; các INCI so sánh: Camellia Japonica Seed Oil, Camellia Japonica Leaf Extract, Camellia Sinensis Leaf Extract, Camellia Oleifera Seed Oil
- GBIF Backbone Taxonomy. Camellia japonica L. (tên được chấp nhận, họ Theaceae), truy cập 17/11/2026. https://api.gbif.org/v1/species/3189636; tên tiếng Việt: Wikipedia tiếng Việt, Sơn trà Nhật Bản, https://vi.wikipedia.org/wiki/S%C6%A1n_tr%C3%A0_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n
- Piao MJ et al. Antioxidant effects of the ethanol extract from flower of Camellia japonica via scavenging of reactive oxygen species and induction of antioxidant enzymes. Int J Mol Sci. 2011. PMID 21731461
- Kim M et al. Protective effects of Camellia japonica flower extract against urban air pollutants. BMC Complement Altern Med. 2019. PMID 30691451
- Gao H et al. Camellia japonica Flower Extract and the Active Constituent Hyperoside Repair DNA Damage Through FUNDC1-Mediated Mitophagy Pathway for Skin Anti-Aging. Antioxidants (Basel). 2025. PMID 40867864; đính chính: Antioxidants (Basel). 2026. PMID 42193275
- Nakamura S et al. Melanogenesis inhibitory and fibroblast proliferation accelerating effects of noroleanane- and oleanane-type triterpene oligoglycosides from the flower buds of Camellia japonica. J Nat Prod. 2012. PMID 22834923
- Pereira AG et al. Unraveling the Bioactive Potential of Camellia japonica Edible Flowers: Profiling Antioxidant Substances and In Vitro Bioactivity Assessment. Pharmaceuticals (Basel). 2024. PMID 39065796
- Burnett CL et al. Safety Assessment of Plant-Derived Fatty Acid Oils. Int J Toxicol. 2017. PMID 29243540; Camellia Japonica Seed Oil có tên trong danh sách thành phần đã đánh giá (“Safe as used, published in 2017”) của tài liệu CIR Safety Assessment of Fatty Acids & Fatty Acid Salts as Used in Cosmetics (bản dự thảo 04/01/2019), https://www.cir-safety.org/sites/default/files/facids122018tent.pdf
BUTTER-C


