Nguyên liệu mỹ phẩm

19/11/2026 10 phút đọc

Tinh dầu bạc hà Á (Mentha arvensis) trong mỹ phẩm: thành phần

Tinh dầu bạc hà Á là nguồn hương the mát quen thuộc cho kem đánh răng, nước súc miệng, dầu gội. Dầu bán trên thị trường thường đã tách bớt menthol, nên thành phần khác cả dầu thô lẫn tinh dầu bạc hà cay; chủ thương hiệu cần nắm COA, an toàn khi thao tác, lưu ý với trẻ nhỏ và quy định ghi nhãn.

Tinh dầu bạc hà Á (Mentha arvensis) trong mỹ phẩm: thành phần
Lá cây chi bạc hà (Mentha) — ảnh minh hoạ, không xác định được loài; tinh dầu bạc hà Á (Mentha Arvensis Leaf Oil) cất từ cây Mentha arvensis

Tinh dầu bạc hà Á (INCI: Mentha Arvensis Leaf Oil) là tinh dầu cất hơi nước từ cây bạc hà Á, còn gọi bạc hà đồng (Mentha arvensis; tiếng Anh: cornmint), thành phần chính là menthol và menthone. Trong mỹ phẩm, tinh dầu tạo hương bạc hà và cảm giác the mát cho kem đánh răng, nước súc miệng, dầu gội, sữa tắm. Dầu bán trên thị trường thường đã được tách bớt menthol, nên thành phần khác dầu cất thô và khác tinh dầu bạc hà cay.

Cơ chế tạo cảm giác mát đã có trong bài menthol trong mỹ phẩm; cây bạc hà cay (Mentha piperita) có bài tinh dầu bạc hà cay.

1. Tinh dầu bạc hà Á là gì?

Theo Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu (EFSA, 2026), M. arvensis là cây thân thảo lâu năm họ Lamiaceae, có rất nhiều thứ; một số thứ hay dùng để cất dầu, như M. arvensis var. piperascens, nay được xếp vào loài gần là Mentha canadensis, nên giấy tờ có thể ghi tên loài khác nhau. EFSA ghi dầu có CAS 68917-18-0, FEMA 4219; các lô trong hồ sơ có nguồn gốc Brazil, Trung Quốc, Ấn Độ. Dược điển Nhật Bản có chuyên luận tinh dầu bạc hà (Hakka-yu) từ M. arvensis var. piperascens; Dược điển châu Âu có chuyên luận “Mint oil, partly dementholised” từ M. canadensis (Masumoto và Ito, 2023).

Ở Việt Nam, Manh và Tuyet (2020) cất tinh dầu từ lá tươi cây M. arvensis thu tại TP. Hồ Chí Minh: hiệu suất 0,67%, menthol 66,04%, menthyl acetate 22,19%, menthone 2,51%.

Tên INCIBản chấtGhi chú
Mentha Arvensis Leaf OilTinh dầu bạc hà ÁTên INCI chỉ “lá”; EFSA, EMA mô tả dầu cất từ phần trên mặt đất (ngọn) đang ra hoa — đối chiếu INCI trên COA
Mentha Piperita OilTinh dầu bạc hà cayLoài khác, hồ sơ an toàn riêng
MentholChất đơnTách được từ dầu bạc hà Á bằng kết tinh

2. Dầu thô và dầu đã tách bớt menthol

Theo tổng quan của Kalemba và Synowiec (2019), dầu bạc hà Á cất thô có menthol trên 60%, menthone 4–18%. Menthol được tách bằng kết tinh; phần dầu còn lại có mùi, hình thức gần tinh dầu bạc hà cay, được dùng thay thế với giá rẻ hơn nhưng dễ nhận ra vì vị gắt, và thường thay bạc hà cay trong kem đánh răng, nước súc miệng. EFSA mô tả: cất hơi nước phần trên mặt đất tươi đang ra hoa; dầu có thể được tách bớt menthol, cất phân đoạn rồi phối lại để đạt thành phần định trước. So sánh khoảng thành phần (%):

Thành phầnBạc hà cay, Ph. Eur. (EMA trích)Bạc hà Á tách bớt menthol, Ph. Eur. 5 (Kalemba trích)13 lô bạc hà Á, EFSA 2026 (GC-MS)
Menthol30–5530–5033,18–46,95
Menthone14–3217–3518,66–24,34
Isomenthone1,5–105–137,38–19,74
Menthyl acetate2,8–101,5–73,15–6,21
Limonene1–3,51,5–70,01–5,90
1,8-cineol3,5–8tối đa 1,50,002–0,34
Pulegonetối đa 3tối đa 20,47–1,60
Isopulegoltối đa 0,21–30,25–3,49
Menthofuran1–8không có trong danh sách giới hạnkhông có trong danh sách thành phần nhận diện

Nhận xét của Butter-C: menthol, menthone tương đương; khác biệt dễ thấy là menthofuran, 1,8-cineol thấp ở bạc hà Á, isomenthone, isopulegol cao hơn — sắc ký đồ trên COA giúp đối chiếu khi nghi nhầm loài. Dầu tự cất trong phòng thí nghiệm có thể khác xa dầu thương mại: hai nghiên cứu ở Hàn Quốc dùng dầu cất từ toàn cây có menthol khoảng 36% và piperitone khoảng 9–14% (Kim et al., 2021; 2023).

3. Bằng chứng: hương và độ mát có cơ sở, công dụng cho da còn hạn chế

Báo cáo năm 2001 của Ủy ban Thuốc thú y thuộc Cơ quan Dược phẩm châu Âu (EMA) ghi tinh dầu bạc hà Á được dùng rộng rãi làm hương cho thực phẩm, ví dụ kẹo, và kem đánh răng. Hội đồng chuyên gia của hiệp hội ngành hương Mỹ (FEMA) khẳng định lại tình trạng GRAS (thường được công nhận là an toàn) của Cornmint Oil làm hương thực phẩm (Cohen et al., 2020; một số tác giả thuộc hiệp hội) — bối cảnh thực phẩm, không phải đánh giá dùng trên da.

Nghiên cứuThiết kếKết quả (theo tài liệu)
Kim et al., 2021Tế bào (RAW 264.7, HaCaT) và chuột mô hình viêm da cơ địa gây bởi DNCB, 5 con/nhóm; dầu 0,3% và 1% trong dầu ô liu, bôi 14 ngàyGiảm chất trung gian gây viêm trên tế bào; trên chuột giảm điểm viêm da, độ dày tai, độ dày thượng bì, thâm nhiễm dưỡng bào
Kim et al., 2023Đại thực bào chuột và cùng mô hình chuột, 10 con/nhóm; dầu 1% bôiỨc chế hoạt hoá thể viêm NLRP3; giảm điểm viêm da, mất nước qua biểu bì, IgE

Mức bằng chứng: tạo hương và cảm giác mát có cơ sở (menthol là thành phần chính); công dụng cho da là bằng chứng hạn chế — chỉ có nghiên cứu tế bào, động vật, với dầu tự cất, trên mô hình bệnh thuộc phạm vi y khoa. Các lượt tìm PubMed của Butter-C (11/2026) chưa thấy thử nghiệm trên người với mỹ phẩm chứa tinh dầu bạc hà Á.

4. Nồng độ thường gặp và dạng sản phẩm

Butter-C chưa tìm thấy báo cáo của Hội đồng đánh giá thành phần mỹ phẩm Hoa Kỳ (CIR) hay khảo sát nồng độ dùng riêng cho nguyên liệu này, nên bài không đưa “nồng độ thường dùng”. Cách làm thực tế: tính menthol theo COA. Ví dụ dầu có menthol 30–51% (khoảng đặc tả trong hồ sơ EFSA), 0,5% dầu trong sữa tắm tương ứng khoảng 0,15–0,26% menthol; sau đó chốt nồng độ qua thử cảm quan và thử dung nạp trên chính nền.

Dạng phù hợp: kem đánh răng, nước súc miệng, dầu gội, sữa tắm mát, sản phẩm cho chân; không dùng cho sản phẩm vùng mắt.

5. Cách dùng và kết hợp

NênKhông nên
Cộng tổng menthol từ mọi nguồn: menthol tinh thể, các tinh dầu bạc hà, hươngLấy số liệu của bạc hà cay để tính cho bạc hà Á
Hoà trước trong cồn hoặc chất hoà tan rồi mới vào pha nước (tinh dầu tan trong ethanol, lipid, không tan trong nước — Kalemba 2019)Gia nhiệt sau khi đã cho tinh dầu (thực hành, chưa có nguồn định lượng)
Đựng kín, mát, khô, tránh sáng (EFSA: hạn dùng thường từ 12 tháng trở lên, hồ sơ không kèm dữ liệu)Thoa lên da trầy xước, đang kích ứng

6. An toàn, ai cần lưu ý

Dầu nguyên chất: dựa trên phiếu an toàn hoá chất của bên nộp hồ sơ, EFSA (2026) xem tinh dầu bạc hà Á là chất kích ứng da, mắt và gây mẫn cảm da, hô hấp với người thao tác. Kết luận viết cho phụ gia thức ăn chăn nuôi, không phải thành phẩm đã pha loãng, nhưng áp dụng cho công nhân cân, phối dầu trong nhà máy.

Dị ứng tiếp xúc: chưa tìm thấy nghiên cứu thử áp (patch test) riêng cho bạc hà Á trên PubMed; dữ liệu có số liệu là của tinh dầu bạc hà cay và menthol (xem hai bài liên quan). Khuyến nghị của Butter-C: người đã dị ứng bạc hà hoặc menthol nên tránh cả bạc hà Á.

Pulegone: 13 lô trong hồ sơ EFSA chứa 0,47–1,60%. Luật thực phẩm EU không cho thêm pulegone trực tiếp vào thực phẩm (bối cảnh thực phẩm); Phụ lục ASEAN không giới hạn pulegone trong mỹ phẩm.

Trẻ nhỏ: chuyên luận EMA về tinh dầu bạc hà cay chống chỉ định cho trẻ dưới 2 tuổi “because menthol can induce reflex apnoea and laryngospasm” (ngừng thở phản xạ, co thắt thanh quản). Chưa có chuyên luận tương tự cho bạc hà Á, nhưng menthol cũng là thành phần chính. Khuyến nghị của Butter-C: không dùng cho sản phẩm sơ sinh, trẻ dưới 2 tuổi; không thoa gần mũi, mặt trẻ nhỏ.

Phụ nữ mang thai, cho con bú: chưa đủ dữ liệu, nên hỏi bác sĩ.

7. Góc nhìn cho chủ thương hiệu (B2B)

  • Pháp quy ASEAN: Butter-C đã tra tên INCI, tên loài, mint, cornmint, menthol, menthone, pulegone, menthofuran và CAS 68917-18-0 trong Phụ lục II, III, VI (bản 2026-1, 22/6/2026) và VII (bản 2025-2, 12/12/2025): không có mục nào cho các tên này. Chuỗi “menth” chỉ khớp Menthyl anthranilate (Phụ lục VII, Ref A28, màng lọc UV — chất khác). Không có giới hạn vẫn phải chứng minh an toàn trong hồ sơ thông tin sản phẩm (PIF).
  • Hàng xuất khẩu EU (chỉ áp dụng cho thị trường EU): Quy định (EU) 2023/1545 không có mục riêng cho bạc hà Á (khác Mentha piperita oil, mục 361), nhưng menthol (mục 338), limonene (mục 88), pinene (mục 371) phải ghi tên khi vượt 0,001% (lưu lại) hoặc 0,01% (rửa trôi); ví dụ ở mục 4, riêng menthol đã vượt. Theo chú thích văn bản, hàng chưa đáp ứng chỉ được đưa ra thị trường EU đến 31/7/2026 (mốc này đã qua) và lưu hành đến 31/7/2028.
  • Công bố đúng mức: “hương bạc hà the mát”, “tạo cảm giác mát”, “giúp hơi thở thơm mát”. Hướng dẫn công bố ASEAN (Phụ lục 03-MP, Thông tư 06/2011/TT-BYT) không chấp nhận công bố về bệnh răng miệng (viêm, loét miệng, nha chu…), “kích thích mọc tóc”, “tác dụng tê”. Không dùng kết quả trên chuột để nói về da cơ địa.
  • Đúng loài, đúng INCI: COA ghi loài, INCI, dầu thô hay đã tách menthol, sắc ký đồ (menthol, menthone, pulegone, menthofuran, limonene). Không ghi Mentha Piperita Oil cho dầu bạc hà Á; chỉ ghi “bạc hà trồng tại Việt Nam” khi giấy tờ xuất xứ xác nhận.
  • An toàn lao động: găng tay, kính, thông gió khi cân, phối dầu nguyên chất.

Butter-C dùng tinh dầu bạc hà Á ở mức tạo hương trong gia công kem đánh răng, nước súc miệng và sản phẩm tắm gội, với tổng menthol tính theo COA từng lô và câu công bố ở mức mỹ phẩm.

Câu hỏi thường gặp

Tinh dầu bạc hà Á khác tinh dầu bạc hà cay thế nào?

Khác loài và INCI. Dầu thô giàu menthol hơn (trên 60%); dạng đã tách bớt menthol có menthol, menthone tương đương bạc hà cay nhưng ít menthofuran, 1,8-cineol và vị gắt hơn.

Dầu “đã tách menthol” có phải hàng kém?

Không hẳn: đây là dạng nguyên liệu có chuyên luận Dược điển châu Âu và tiêu chuẩn ISO 9776 (EFSA trích). Cần đối chiếu COA với đặc tả và chọn qua thử cảm quan.

Có làm dịu da cơ địa không?

Dữ liệu chỉ trên tế bào và chuột, chưa có thử nghiệm trên người; không công bố công dụng này cho mỹ phẩm.

Có dùng cho trẻ em được không?

Butter-C khuyến nghị không dùng cho trẻ dưới 2 tuổi và không thoa gần mũi, mặt trẻ nhỏ, vì menthol là thành phần chính.

Tài liệu tham khảo

  1. EFSA FEEDAP Panel, Villa RE et al. Safety and efficacy of a feed additive consisting of an essential oil derived from the flowering aerial parts of Mentha arvensis L. (cornmint oil) for use in all animal species (FEFANA asbl). EFSA J. 2026. PMID 41972195
  2. Kalemba D, Synowiec A. Agrobiological Interactions of Essential Oils of Two Menthol Mints: Mentha piperita and Mentha arvensis. Molecules. 2019. PMID 31878007
  3. Masumoto N, Ito M. Genetic identification of the original plant species for Mentha Herb listed in the Japanese Pharmacopoeia and analyses of their essential oil composition. J Nat Med. 2023. PMID 36933088
  4. Manh HD, Tuyet OT. Larvicidal and Repellent Activity of Mentha arvensis L. Essential Oil against Aedes aegypti. Insects. 2020. PMID 32235733
  5. Kim SY et al. Mentha arvensis Essential Oil Exerts Anti-Inflammatory in LPS-Stimulated Inflammatory Responses via Inhibition of ERK/NF-κB Signaling Pathway and Anti-Atopic Dermatitis-like Effects in 2,4-Dinitrochlorobezene-Induced BALB/c Mice. Antioxidants (Basel). 2021. PMID 34943044
  6. Kim SY et al. The Anti-Atopic Dermatitis Effects of Mentha arvensis Essential Oil Are Involved in the Inhibition of the NLRP3 Inflammasome in DNCB-Challenged Atopic Dermatitis BALB/c Mice. Int J Mol Sci. 2023. PMID 37175425
  7. Cohen SM et al. FEMA GRAS assessment of natural flavor complexes: Mint, buchu, dill and caraway derived flavoring ingredients. Food Chem Toxicol. 2020. PMID 31604112
  8. Cơ quan quản lý: EMEA, Committee for Veterinary Medicinal Products. Menthae arvensis aetheroleum — Summary report (EMEA/MRL/787/01-FINAL, 2001): https://www.ema.europa.eu/en/documents/mrl-report/menthae-arvensis-aetheroleum-summary-report-committee-veterinary-medicinal-products_en.pdf · EMA (HMPC). European Union herbal monograph on Mentha x piperita L., aetheroleum (Revision 1): https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-monograph/european-union-herbal-monograph-mentha-x-piperita-l-aetheroleum-revision-1_en.pdf · Commission Regulation (EU) 2023/1545 of 26 July 2023 (labelling of fragrance allergens): https://publications.europa.eu/resource/cellar/d2ce789e-2c4b-11ee-95a2-01aa75ed71a1.0006.03/DOC_1 · ASEAN Annex III (2026-1): https://asean.org/wp-content/uploads/2026/07/Annex-III_Release_22nd-June-2026-clean.pdf · ASEAN Cosmetic Claims Guidelines (2007): https://file.go.gov.sg/appendix-iii-asean-cosmetic-claims-guidelines.pdf

Thảo luận

Bình luận

Đang tải bình luận…

Gửi bình luận

Bình luận được Butter-C duyệt trước khi hiển thị. Email chỉ dùng để phản hồi bạn khi cần, xem Chính sách bảo mật.

Bắt đầu

Trao đổi về sản phẩm Quý khách dự định triển khai

Quý khách vui lòng gửi định hướng sản phẩm và sản lượng dự kiến. Đội ngũ tư vấn sẽ liên hệ trong giờ làm việc.

Công ty cổ phần Dược mỹ phẩm Butter-C · GCN ĐKKD số 0108681386 (Sở KH&ĐT TP. Hà Nội cấp 03/04/2019)
Trụ sở: Thôn Hữu Lê, xã Đại Thanh, TP. Hà Nội · Nhà máy: Cụm CN Thanh Oai, xã Bình Minh, TP. Hà Nội, Việt Nam
Hotline 0967 176 511 · [email protected] · Chính sách bảo mật
← Tất cả tin tức