PPG-15 Stearyl Ether trong mỹ phẩm: làm mềm và dữ liệu an toàn
PPG-15 stearyl ether hay có mặt trong lăn khử mùi, kem dưỡng và sản phẩm tóc, thường được giới thiệu là giúp “khô ráo”, “giảm vệt trắng”. Bài này tách rõ điều đã có nguồn — cấu tạo, mức dùng đã khai báo với CIR, dữ liệu an toàn, ảnh hưởng lên sự thấm của chất khác — với những điều mới chỉ là kinh nghiệm bào chế.
PPG-15 stearyl ether (INCI: PPG-15 Stearyl Ether) là ether của cồn stearyl (cồn béo 18 carbon) với một chuỗi polypropylene glycol trung bình 15 đơn vị. Theo Cosmetic Ingredient Review (CIR, Hoa Kỳ), chất này có chức năng làm mềm (emollient) trong mỹ phẩm và được kết luận an toàn ở thực tế sử dụng; kết luận được xác nhận lại năm 2022. Dữ liệu đo riêng cho chất này rất ít — bằng chứng hạn chế.
1. PPG-15 stearyl ether là gì?
Báo cáo CIR năm 2001 mô tả PPG-11 và PPG-15 stearyl ether là các ether polypropylene glycol của cồn stearyl, công thức chung CH3(CH2)17–(OCH(CH3)CH2)n–OH, trong đó n trung bình bằng con số trong tên. Hai chất dùng chung số CAS 25231-21-4. PubChem (dữ liệu ChemIDplus) ghi các tên đồng nghĩa “polyoxypropylene 15 stearyl ether” (tên USAN) và “polypropylene glycol monostearyl ether”. Vì là polymer có phân bố độ dài chuỗi, chất này không có một công thức phân tử xác định.
Phân tử gồm hai phần: đuôi stearyl kỵ nước và chuỗi propylene glycol lặp lại, kết thúc bằng một nhóm hydroxyl. Khác với các chất ethoxyl hoá như steareth (chuỗi ethylene oxide, xem bài steareth-2 và steareth-21), PPG-15 stearyl ether không tan trong nước và được CIR ghi chức năng làm mềm, không phải chất nhũ hoá.
| Đặc điểm (CIR 2001) | Nội dung |
|---|---|
| Trạng thái | Chất lỏng dạng dầu, không màu hoặc vàng nhạt |
| Độ tan | Tan trong dầu khoáng và ethanol; không tan trong nước, propylene glycol và glycerin |
| Tỉ trọng | 0,948–0,964 |
| Đặc tả | Chỉ số iod tối đa 3,0; chỉ số acid tối đa 2,0; nước tối đa 0,7% |
| Sản xuất | Propoxyl hoá cồn stearyl bằng propylene oxide |
2. Vai trò trong công thức
CIR xếp PPG-15 stearyl ether vào nhóm chất dưỡng da – làm mềm. Bảng tần suất sử dụng năm 1998 trong báo cáo CIR cho thấy chất này có mặt trong sản phẩm dưỡng ẩm, kem đêm, sữa rửa, sản phẩm tóc, kem nền, nước hoa và sản phẩm cho em bé.
- Làm mềm, tạo cảm giác: Gámbaro và cộng sự (2006) thử 9 công thức thỏi nền sodium stearate, propylene glycol và nước, thêm ba chất dưỡng (conditioning agent) ở các nồng độ khác nhau. Công thức có 2% PPG-15 stearyl ether bị xếp vào nhóm không đạt (nhóm này có các đặc tính như rỉ dầu, thấm chậm, nhờn, để lại cặn), còn công thức 4% và 6% được đánh giá chấp nhận được. Đây là đánh giá cảm quan trên nền thỏi cụ thể, không áp nguyên cho nền khác.
- Dung môi cho chất kém tan trong nước: trong dược phẩm, PPG-15 stearyl ether được dùng làm dung môi trong thuốc mỡ không nước (Simonsen 2004, xem mục 3).
- “Giảm vệt trắng” của muối nhôm, “hoà tan hương”: đây là các vai trò hay được nhắc trong thực hành bào chế lăn, sáp khử mùi. Chúng tôi chưa tìm thấy nghiên cứu công bố đo các tác dụng này cho riêng PPG-15 stearyl ether. Muốn ghi “hạn chế vệt trắng” trên nhãn, cần phép thử trên vải với đối chứng.
3. Bằng chứng: chủ yếu là dữ liệu bào chế và thấm qua da
Tra PubMed (22/11/2026) theo “PPG-15 stearyl ether” và “polyoxypropylene 15 stearyl ether” chỉ có vài bản ghi; ngoài hai báo cáo CIR, không có thử nghiệm trên người đo tác dụng chăm sóc da của riêng chất này.
| Nghiên cứu | Mô hình | Kết quả liên quan |
|---|---|---|
| Gámbaro et al., 2006 | Đánh giá cảm quan 9 công thức thỏi | 2% không đạt; 4% và 6% chấp nhận được |
| Turi et al., 1979 | In vitro, da chuột không lông, diflorasone diacetate (một corticoid bôi) | Nồng độ PPG-15 stearyl ether và propylene glycol trong nền ảnh hưởng tốc độ thấm của thuốc; dư dung môi làm giảm tốc độ thấm |
| Simonsen et al., 2004 | In vitro, tế bào khuếch tán kiểu Franz, thuốc mỡ phối calcipotriol và betamethasone dipropionate dùng cho bệnh vảy nến | Nền isopropyl myristate làm giảm tốc độ thấm (tóm tắt ghi 25–35%, với thuốc đơn chất trên thị trường đặt là 100%); công thức chứa 5% PPG-15 stearyl ether cho tốc độ thấm tương đương (comparable) các thuốc trên thị trường. Tác giả là nhân viên một công ty dược |
Ý nghĩa thực tế (suy luận từ hai nghiên cứu thuốc bôi trên): chất này có thể làm thay đổi mức thấm của hoạt chất khác trong cùng công thức, cần cân nhắc khi phối với thành phần mà đánh giá an toàn dựa trên việc ít thấm qua da.
4. Nồng độ đã khai báo
| Nguồn | Bối cảnh | Mức |
|---|---|---|
| FDA 1984 (CIR 2001 trích) | Dữ liệu nộp FDA | Chủ yếu 1–5%, có mức tới 25% |
| Nhà cung cấp 1998 (CIR 2001 trích) | Mô tả nhà cung cấp | 2–10% |
| Gámbaro 2006 | Thỏi nền sodium stearate | 4–6% đạt yêu cầu cảm quan |
Đây là số liệu cũ (1984, 1998) do CIR 2001 trích, là nồng độ đã khai báo, không phải khuyến nghị. CIR (2001) ghi Hội đồng không dự kiến mức dùng vượt 25%. Tóm tắt rà soát đăng năm 2023 cho biết Hội đồng đã xem dữ liệu sử dụng cập nhật nhưng không nêu con số; chúng tôi chưa đọc được toàn văn. Mức trong từng công thức chốt bằng thử cảm quan, thử ổn định và đánh giá an toàn trên thành phẩm.
5. Cách dùng và kết hợp
- Pha dầu: vì không tan trong nước, propylene glycol và glycerin (CIR), chất này được đưa vào pha dầu của nhũ tương, nền khan hoặc nền cồn (tan trong ethanol).
- Lăn, sáp khử mùi: trong công thức mẫu của Butter-C, đi cùng cặp nhũ hoá steareth-2/steareth-21 và muối nhôm như nhôm clorohydrat. Các nguồn đã đọc không có dữ liệu độ bền riêng của chất này với muối nhôm; cần thử ổn định ở nhiệt độ cao.
- Chọn chất làm mềm: có thể so sánh cảm giác với các ester dầu — xem bài lựa chọn dầu trong bào chế.
- Có hoạt chất: do khả năng ảnh hưởng tới mức thấm (mục 3), thay đổi tỉ lệ chất này trong công thức có hoạt chất cần đánh giá lại.
6. An toàn
CIR: báo cáo cuối cùng (final report) năm 2001 kết luận PPG-11 và PPG-15 stearyl ether “safe as used in cosmetics” (an toàn theo thực tế sử dụng). Năm 2022, Hội đồng xem xét dữ liệu mới và dữ liệu sử dụng cập nhật, quyết định không mở lại báo cáo và xác nhận kết luận; bản tóm tắt rà soát được duyệt tại phiên họp tháng 9/2022 và đăng năm 2023.
Dữ liệu riêng cho PPG-15 stearyl ether trong báo cáo 2001 (đều trên động vật, do ngành cung cấp):
- Độc tính cấp: uống trên chuột cống, LD50 6,31 g/kg; bôi trên da trầy xước của thỏ, LD50 > 5 g/kg; được xếp “thực tế vô hại”.
- Mắt: nguyên chất nhỏ vào mắt 5 thỏ: điểm 1,7/110, thực tế không kích ứng.
- Da: trên da lành và trầy xước của 6 thỏ: kích ứng nhẹ, chỉ số kích ứng sơ cấp 0,42/8 (không ghi nồng độ).
Không có dữ liệu mẫn cảm trên người cho riêng chất này. CIR dựa thêm vào dữ liệu của nhóm PPG butyl ether có cấu trúc gần (PPG-40 butyl ether 7% không gây mẫn cảm trên 112 người) và của các thành phần cấu tạo — propylene glycol, PPG, cồn stearyl. Các thành phần này có hồ sơ riêng: propylene glycol có thể gây kích ứng và dị ứng ở một số người (xem bài propylene glycol); cồn stearyl có tỉ lệ mẫn cảm 0,51% trong một quần thể 3.740 người (CIR trích).
Nhân mụn: chưa có dữ liệu riêng cho PPG-15 stearyl ether; dữ liệu “không gây nhân mụn trên tai thỏ” trong báo cáo CIR là của cồn stearyl.
Phụ nữ mang thai, cho con bú: chưa đủ dữ liệu, nên hỏi bác sĩ.
7. Góc nhìn cho chủ thương hiệu
Pháp quy ASEAN: PPG-15 Stearyl Ether không có trong Phụ lục II, III, VI (bản 2026-1 ngày 22/06/2026) và VII (bản 2025-2) — đã tra theo tên INCI, “PPG”, “stearyl”, “polypropylene”, “oxypropylene” và CAS 25231-21-4. Propylene oxide, chất đầu để sản xuất, có trong Phụ lục II: “Methyloxirane”, CAS 75-56-9, Ref 655 — không được là thành phần mỹ phẩm.
- Chất lượng: CIR ghi PPG cấp thực phẩm, mỹ phẩm có thể chứa tới 0,02% propylene oxide (số liệu cho PPG, không phải riêng chất này). Nên yêu cầu phiếu phân tích (COA) từng lô có chỉ số acid, nước và xác nhận tồn dư propylene oxide.
- “Không PEG”: chuỗi của chất này là propylene glycol, không phải ethylene glycol; chỉ ghi “không PEG” khi cả công thức không có thành phần PEG.
- Tránh: “giảm vệt trắng”, “không ố áo” khi chưa thử trên vải; “không gây dị ứng”, “không gây mụn” khi chưa có dữ liệu thành phẩm; gán tác dụng dưỡng da vượt mức làm mềm.
Butter-C có thể dùng PPG-15 stearyl ether trong pha dầu của lăn khử mùi cùng cặp steareth; tỉ lệ được chốt bằng thử cảm quan (độ khô, độ nhờn), thử ổn định với muối nhôm và đánh giá an toàn trên thành phẩm.
Câu hỏi thường gặp
PPG-15 stearyl ether có phải là silicone hay PEG không?
Không. Đây là ether của cồn stearyl với chuỗi polypropylene glycol, không chứa silicon và không có đoạn polyethylene glycol.
Chất này có an toàn không?
CIR kết luận an toàn theo thực tế sử dụng (2001) và xác nhận lại năm 2022. Dữ liệu riêng chủ yếu là trên động vật: không độc cấp, thực tế không kích ứng mắt, kích ứng nhẹ trên da thỏ.
Thường dùng ở nồng độ bao nhiêu?
Báo cáo CIR 2001 ghi số liệu cũ: dữ liệu nộp FDA năm 1984 chủ yếu 1–5% (có mức tới 25%), nhà cung cấp năm 1998 ghi 2–10%; Hội đồng không dự kiến mức vượt 25%. Đây là mức đã khai báo, không phải khuyến nghị; mức dùng chốt bằng thử trên công thức.
PPG-15 stearyl ether có gây mụn không?
Chưa có dữ liệu nhân mụn công bố cho riêng chất này, nên không thể kết luận theo chiều nào.
Phụ nữ mang thai có dùng được không?
Chưa đủ dữ liệu trên người, nên hỏi bác sĩ.
Tài liệu tham khảo
- Lanigan RS; Cosmetic Ingredient Review Expert Panel. Final report on the safety assessment of PPG-11 and PPG-15 stearyl ethers. Int J Toxicol. 2001. PMID 11800052
- Cherian P et al. PPG-11 and PPG-15 Stearyl Ether. Int J Toxicol. 2023. PMID 37767952
- Cosmetic Ingredient Review. Post Meeting Announcement — Expert Panel for Cosmetic Ingredient Safety, 162nd Meeting (September 26–27, 2022). https://www.cir-safety.org/sites/default/files/Post_Meeting_Announcement_Sept2022.pdf
- PubChem. Polyoxypropylene 15 stearyl ether, Substance SID 135020064 (ChemIDplus). https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/substance/135020064
- Gámbaro A et al. Free-choice-profile descriptive analysis of sticks with conditioning agents. J Cosmet Sci. 2006. PMID 17256075
- Simonsen L et al. Development of a new formulation combining calcipotriol and betamethasone dipropionate in an ointment vehicle. Drug Dev Ind Pharm. 2004. PMID 15595576
- Turi JS et al. Effects of polyoxypropylene 15 stearyl ether and propylene glycol on percutaneous penetration rate of diflorasone diacetate. J Pharm Sci. 1979. PMID 423113
BUTTER-C


