Dinatri cocoyl glutamat (Disodium Cocoyl Glutamate): pH, độ dịu
Disodium Cocoyl Glutamate và Sodium Cocoyl Glutamate cùng gốc acid béo dừa – acid glutamic nhưng là hai muối, hai tên INCI. Bài viết nêu điểm khác thật sự có dữ liệu: mức trung hoà, pH của nguyên liệu, các phép thử kích ứng làm riêng trên muối dinatri, và những chỗ còn thiếu bằng chứng.
Dinatri cocoyl glutamat (INCI: Disodium Cocoyl Glutamate; CAS 68187-30-4) là chất hoạt động bề mặt anion gốc acyl amino acid: acid glutamic gắn với gốc acid béo dầu dừa qua liên kết amid, và cả hai nhóm carboxyl của acid glutamic đều ở dạng muối natri. Chất này được dùng làm chất làm sạch, tạo bọt trong sữa rửa mặt và sữa tắm “không sulfate”. Hội đồng chuyên gia CIR (Mỹ) xếp nó vào nhóm 115 amino acid alkyl amide và kết luận nhóm này an toàn ở cách dùng và nồng độ hiện tại khi được bào chế để không gây kích ứng (Burnett et al., 2017).
Phần chung của họ glutamat — cách tổng hợp, kết tủa khi hạ pH, khó làm đặc bằng muối, bảng khảo sát nồng độ của CIR — đã có trong bài natri cocoyl glutamat. Bài này chỉ nói về điểm riêng của muối dinatri.
1. Dinatri cocoyl glutamat là gì?
“Cocoyl” là hỗn hợp gốc acid béo của dầu dừa nên chất này không có một công thức phân tử cố định. Trên PubChem, CAS 68187-30-4 được ghi là “L-Glutamic acid, N-coco acyl derivs., disodium salts”, còn CAS 68187-32-6 là “… monosodium salts” — tức muối một natri. Bản ghi đại diện gốc C12 là dinatri lauroyl glutamat (PubChem CID 11337766; C17H29NNa2O5; 373,4 g/mol), có tên IUPAC dạng “pentanedioate”: cả hai đầu acid đều là carboxylat. Một số bản ghi PubChem gắn nhầm hai số CAS này với natri glutamat (không có gốc acid béo).
Trong phòng thí nghiệm, muối dinatri được tạo bằng cách trung hoà acid N-dodecanoylglutamic với natri hydroxid theo tỉ lệ mol 1 : 2 (Ichihara et al., 2021).
2. Một natri hay hai natri: khác nhau ở đâu?
| Đặc điểm | Sodium Cocoyl Glutamate | Disodium Cocoyl Glutamate |
|---|---|---|
| CAS (PubChem) | 68187-32-6 (monosodium salts) | 68187-30-4 (disodium salts) |
| Bản ghi đại diện C12 | CID 23668603; C17H30NNaO5; 351,4 g/mol; một nhóm carboxyl còn dạng acid | CID 11337766; C17H29NNa2O5; 373,4 g/mol; hai nhóm carboxylat |
| Mức trung hoà | 1 mol NaOH cho 1 mol acid (suy ra từ công thức) | 2 mol NaOH cho 1 mol acid (Ichihara et al., 2021) |
| pH nguyên liệu đã công bố | Chưa thấy trong nguồn đã đọc | Một mẫu thương mại 29% hoạt chất: pH 8,85 khi pha 10% hoạt chất trong nước cất (Zhang et al., 2026) |
Hệ quả cho bào chế — đây là suy luận hoá học, cần thử trên mẻ nhỏ:
- pH nguyên liệu không “acid nhẹ”. Muối dinatri của một acid yếu cho dung dịch kiềm nhẹ, như mẫu đo được pH 8,85; muốn đưa thành phẩm về vùng acid nhẹ phải thêm acid, nhiều hơn khi dùng muối một natri.
- Tên INCI mô tả nguyên liệu đầu vào. Khi hạ pH, một phần nhóm carboxylat nhận lại proton; ở pH thành phẩm, chất trong lọ không còn hoàn toàn ở dạng “dinatri”. Chỉnh về cùng pH, hai muối cho cùng dạng acyl glutamat nhưng lượng muối sinh ra khi chỉnh pH khác nhau.
- Không thay thế 1 : 1 theo khối lượng. Đổi từ muối này sang muối kia phải tính lại theo % hoạt chất trên COA và chạy lại đường cong pH – độ trong – độ nhớt.
Chưa thấy số liệu công bố so sánh trực tiếp độ tan, bọt hay đường cong pH – độ trong giữa hai muối (PubMed, Europe PMC, 22/11/2026).
3. Dữ liệu làm riêng trên muối dinatri
| Nguồn | Mô hình | Kết quả và lưu ý |
|---|---|---|
| He et al., 2025 (3/10 tác giả làm việc cho một doanh nghiệp) | Thử kích ứng mắt Draize trên thỏ (3 con mỗi mẫu): dung dịch 4,5% và 8% (cùng một nguồn nguyên liệu), pH 6,0–6,5; và SLES 5% có thêm 3% chất này, pH 5,5–6,0. Thêm thử phơi nhiễm ngắn trên tế bào giác mạc thỏ (SIRC) | Dung dịch 4,5% và 8%: không kích ứng. Thêm vào SLES 5%: mức kích ứng tăng từ “rất nhẹ” lên “nhẹ” (thang 5 bậc: không – rất nhẹ – nhẹ – kích ứng – ăn mòn); trên SIRC, tỉ lệ tế bào sống 39% so với 50% của SLES riêng. Số liệu lấy từ toàn văn; hai mẫu so sánh có pH khác nhau |
| Zhang et al., 2026 (cả 4 tác giả thuộc doanh nghiệp) | In vitro: tế bào sừng HaCaT thường và HaCaT tăng biểu hiện thụ thể TRPV1 (liên quan cảm giác châm chích), 26 chất diện hoạt, nồng độ tới 0,01% hoạt chất | Không gây dòng Ca2+ ở cả hai loại tế bào; SLES, cocamidopropyl betaine thì có. Chỉ là mô hình tế bào |
| Xu et al., 2026 (2/5 tác giả thuộc một tập đoàn mỹ phẩm) | HET-CAM và mô phỏng động lực học phân tử: chất này đơn chất, hỗn hợp với natri lauroyl aspartat + rhamnolipid, và hỗn hợp có thêm cocamidopropyl betaine | Hệ có CMC thấp hơn tạo tập hợp lớn hơn và ít kích ứng hơn trong HET-CAM; hỗn hợp có betaine tác động lên lớp lipid mô hình ít nhất trong ba hệ |
| Weber et al., 2019 (1/4 tác giả thuộc một công ty) | 21 người da thường – dầu, so nửa trán 15 ngày: sữa rửa mặt chứa chất này cùng chiết xuất hoa bia, vỏ liễu, so với sữa rửa mặt SLES | Không sản phẩm nào gây đỏ da theo phép đo. Kết quả thuộc về cả công thức |
| Schepky et al., 2004 (tác giả đầu thuộc một công ty mỹ phẩm) | Ex vivo: đo enzym tryptic lớp sừng sau rửa lặp lại trên người; sữa tắm SLES/betaine/dinatri cocoyl glutamat so với sữa tắm thị trường SLES/betaine | Hoạt tính enzym còn lại cao hơn có ý nghĩa với công thức có glutamat. Abstract không nêu số người; kết quả thuộc về công thức |
Kết luận: bằng chứng hạn chế. Chưa có thử nghiệm trên người với chất này đơn chất, chưa thấy dãy thử áp nào có muối dinatri (nghiên cứu thử áp 105 bệnh nhân hay được trích là của muối một natri). Dữ liệu He et al. cho thấy phối thêm chất “gốc amino acid” không chắc làm giảm kích ứng; tác giả cũng ghi nhận cùng một chất từ nguồn khác nhau cho kết quả khác nhau.
4. Dùng trong sữa rửa mặt, sữa tắm, dầu gội
- Mức dùng: không có mức chuẩn. He et al. thử 4,5% và 8% như mức dùng thực tế trong sản phẩm tắm trẻ em (không ghi tính theo hoạt chất hay nguyên liệu). Nồng độ đã khai báo trong khảo sát CIR xem bài natri cocoyl glutamat — không phải khuyến nghị.
- Sữa rửa mặt dạng gel, bọt: thường phối với cocamidopropyl betaine; trong mô hình của Xu et al., hỗn hợp có betaine cho tập hợp bền, chặt hơn. Đây là bước hai, gốc nước, của làm sạch kép.
- Kem dạng α-gel: dinatri lauroyl glutamat cùng rượu béo C16 và nước tạo α-gel (lớp lamellar ngậm nước). Khi tăng NaCl từ 0 đến 200 mmol/dm³, độ nhớt α-gel giảm; từ 200 đến 1.000 mmol/dm³ độ nhớt tăng lại; cấu trúc đã bị phá khó phục hồi (Ichihara et al., 2021). Hàm ý cho sữa rửa mặt dạng kem (suy luận, chưa thử trên sản phẩm rửa): lượng muối, kể cả muối sinh ra khi chỉnh pH, đổi kết cấu kem theo hai chiều.
- Sữa tắm: trong nghiên cứu đã dẫn, chất này phối cùng SLES và betaine (Schepky et al., 2004).
- Dầu gội: chưa thấy nghiên cứu công bố về dầu gội chứa muối dinatri; nếu dùng, thử bọt, độ nhớt, độ trong và kích ứng mắt.
Tổng quan các nhóm chất tạo bọt xem bài phân loại chất tạo bọt.
5. An toàn và pháp quy ASEAN
CIR. Bảng tra nhanh công khai của CIR (09/2020) ghi Disodium Cocoyl Glutamate là “SQ” — an toàn khi có điều kiện: “safe in the present practices of use and concentration in cosmetics, when formulated to be non-irritating”, dẫn IJT 36(Suppl. 1):17-56, 2017. Tóm tắt báo cáo nêu dữ liệu kích ứng, mẫn cảm của hai chất có nồng độ dùng cao nhất (lauroyl lysine, natri lauroyl glutamat) được đánh giá là đủ hỗ trợ an toàn cho cả nhóm — đó không phải dữ liệu riêng của muối dinatri.
Mắt. Dung dịch 4,5% và 8% không kích ứng mắt thỏ, nhưng thêm 3% vào SLES 5% làm mức kích ứng tăng (He et al., 2025). Sản phẩm rửa mặt, sản phẩm cho trẻ em cần thử kích ứng mắt trên chính thành phẩm.
Dị ứng tiếp xúc. Tra PubMed “disodium cocoyl glutamate” (22/11/2026) được 4 bài, không bài nào là báo cáo ca dị ứng; điều đó không loại trừ khả năng dị ứng. Ca dị ứng với chất cùng họ (natri stearoyl glutamat) đã được nêu trong bài natri cocoyl glutamat. Da đang viêm, tổn thương hoặc từng dị ứng chất tạo bọt: hỏi bác sĩ da liễu. Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú: chưa đủ dữ liệu, nên hỏi bác sĩ.
ASEAN. Đã tra Phụ lục II, III, VI (bản 2026-1, 22/06/2026) và VII (bản 2025-2, 12/12/2025) theo “glutam”, “cocoyl” và CAS 68187-30-4: không có mục nào cho Disodium Cocoyl Glutamate. Chuỗi “glutam” chỉ xuất hiện ở Phụ lục III, Ref 24 (muối kẽm tan trong nước, gồm zinc glutamate; tối đa 1% tính theo kẽm) — chất khác. Nếu chỉnh pH bằng triethanolamin, áp điều kiện Phụ lục III, Ref 62 (trialkylamin, trialkanolamin và muối).
6. Góc nhìn cho chủ thương hiệu
- Nhãn: ghi đúng muối trên COA — “Disodium Cocoyl Glutamate” khác “Sodium Cocoyl Glutamate”.
- Nguyên liệu: tính theo % hoạt chất; hỏi pH, hàm lượng muối và chất đi kèm của lô thực tế.
- pH: nguyên liệu kiềm nhẹ; pH thành phẩm do công thức quyết định. Không ghi “pH gần da” khi chưa đo trên thành phẩm.
- Công bố: “làm sạch”, “tạo bọt”, “không chứa sulfate”, “chất làm sạch gốc amino acid” là mô tả thành phần; “dịu nhẹ”, “phù hợp da nhạy cảm”, “không cay mắt” chỉ dùng khi đã thử trên thành phẩm.
Danh mục nguyên liệu hiện có của Butter-C có muối dinatri; khi gia công sữa rửa mặt acid amin, pH, độ trong, độ nhớt và độ dung nạp được kiểm trên chính công thức.
Câu hỏi thường gặp
Disodium cocoyl glutamate và sodium cocoyl glutamate có thay cho nhau được không?
Cùng họ nhưng là hai muối, hai INCI. Đổi muối phải tính lại theo % hoạt chất, chỉnh lại pH, độ nhớt và ghi lại nhãn.
Muối dinatri có dịu hơn muối một natri không?
Chưa có so sánh trực tiếp đã công bố; độ dịu cần thử trên thành phẩm.
Disodium cocoyl glutamate có pH acid nhẹ, gần pH da không?
Không. Một mẫu nguyên liệu đo pH 8,85 khi pha 10% hoạt chất. pH “gần da” của sữa rửa mặt, nếu có, là do chỉnh trong công thức.
Có dùng được trong sản phẩm tắm gội cho trẻ em không?
Có thể, nếu thành phẩm qua thử kích ứng mắt và đánh giá an toàn. Dữ liệu trên thỏ cho thấy kết quả thay đổi khi phối với chất tạo bọt khác.
Tài liệu tham khảo
- Burnett CL et al. Safety Assessment of Amino Acid Alkyl Amides as Used in Cosmetics. Int J Toxicol. 2017. PMID 28553738
- Cosmetic Ingredient Review. Quick Reference Table (09/2020), mục Disodium Cocoyl Glutamate. https://www.cir-safety.org/sites/default/files/sq-fix_2.pdf
- He Q et al. From Safety Evaluation to Influencing Factors Analysis: A Comprehensive Investigation on Ocular Irritation of Baby Bath Products. Toxics. 2025. PMID 41304500
- Zhang C et al. The Role of TRPV1 Channel in Cosmetic Safety Evaluation. ACS Omega. 2026. PMID 41552596
- Xu J et al. Microscopic Dynamic Mechanisms of Surfactant-Induced Skin Irritation. J Phys Chem B. 2026. PMID 42915330
- Weber N et al. Effect of a botanical cleansing lotion on skin sebum and erythema of the face: A randomized controlled blinded half-side comparison. J Cosmet Dermatol. 2019. PMID 30022595
- Schepky AG et al. Influence of cleansing on stratum corneum tryptic enzyme in human skin. Int J Cosmet Sci. 2004. PMID 18492137
- Ichihara K et al. Rheology of α-Gel Formed by Amino Acid-Based Surfactant with Long-Chain Alcohol: Effects of Inorganic Salt Concentration. Langmuir. 2021. PMID 34082534
BUTTER-C


