Nguyên liệu mỹ phẩm

22/11/2026 9 phút đọc

Sodium Polyacrylate trong mỹ phẩm: polymer kem gel, độ an toàn

Sodium Polyacrylate giúp kem gel đặc lại mà không cần bước trung hoà, nhưng có thể loãng khi gặp muối. Một tên INCI lại bao gồm nhiều cấp nguyên liệu khác nhau — và câu hỏi vi nhựa ở thị trường EU phụ thuộc chính cấp đó.

Sodium Polyacrylate trong mỹ phẩm: polymer kem gel, độ an toàn
Các vũng chất lỏng sánh màu hồng nhạt loang trên nền trắng — ảnh minh hoạ kết cấu gel, không phải ảnh nguyên liệu Sodium Polyacrylate

Sodium Polyacrylate (INCI: Sodium Polyacrylate) là muối natri của polyacrylic acid — polymer tổng hợp từ monomer acrylic acid. Trong mỹ phẩm, chất này chủ yếu làm đặc pha nước, tạo kết cấu kem gel và hỗ trợ giữ ổn định hệ nhũ tương; nó không phải hoạt chất dưỡng da.

Bài này tóm tắt điều nguồn đã kiểm cho biết về cơ chế, tương kỵ, dữ liệu thử áp, monomer tồn dư và quy định vi nhựa.

1. Sodium Polyacrylate là gì?

Về hoá học, đây là poly(acrylic acid) mà các nhóm carboxyl đã chuyển thành muối natri (–COO⁻Na⁺). Trên PubChem, nhiều hồ sơ chất mang tên “sodium polyacrylate” hoặc “poly(acrylic acid sodium salt)” cùng số CAS 9003-04-7, gồm cả dạng bột và dung dịch trong nước. Là polymer, chất này không có công thức hay khối lượng phân tử cố định; chỉ monomer là xác định: acrylic acid C₃H₄O₂ (72,06 g/mol) và sodium acrylate C₃H₃NaO₂ (94,04 g/mol).

Dạng nguyên liệuĐặc điểmCần hỏi nhà cung cấp
Polymer mạch thẳng, tan trong nướcLàm đặc dung dịch; có cả dạng rắn và lỏng (Rozman 2021)Khối lượng phân tử, độ tan
Polymer khâu mạngTrương nở, giữ nhiều nước; polymer siêu thấm cùng họ là vật liệu của tã giấy (kiến thức nền)Mức khâu mạng, cỡ hạt, monomer tồn dư
Phân tán trong dầu kèm chất diện hoạtPolymer giải phóng khi gặp nước, hợp quy trình nguội (Cẩm nang bào chế Butter-C, chương “Gel và chất tạo gel”, Mục 3.2 — theo tài liệu nhà cung cấp)Dầu, chất diện hoạt đi kèm phải có trong bảng thành phần

Khác với carbomer (dạng acid, phải trung hoà mới tạo gel), Sodium Polyacrylate đã ở dạng muối nên trương nở ngay khi phân tán.

2. Cơ chế làm đặc và hút nước

Các nhóm –COO⁻ dọc mạch polymer mang điện âm, đẩy nhau làm mạch duỗi ra và giữ nước quanh các ion Na⁺; với polymer khâu mạng, từng hạt trương nở thành vi gel và các vi gel ép sát nhau tạo độ đặc (kiến thức nền về polymer điện ly). Hai hệ quả quan trọng khi bào chế:

  • Muối: ion trong dung dịch che chắn điện tích, mạch co lại, độ nhớt giảm. Đây là cơ chế chung của polymer anion; mức độ tuỳ từng cấp polymer (kiến thức nền).
  • Cation đa điện tích: Al³⁺ có thể nối các mạch mang điện âm với nhau. Lee và cộng sự (2003) dùng chính cơ chế này để làm miếng dán hydrogel: sodium polyacrylate và carboxymethylcellulose được khâu mạng bằng Al³⁺ (tạo từ dihydroxy aluminum aminoacetate và tartaric acid); gel bán rắn chỉ hình thành khi phản ứng kéo dài trên 12 giờ. Trong kem gel, muối kim loại có cation đa điện tích có thể làm đổi kết cấu ngoài ý muốn (suy luận, chưa có nghiên cứu trên mỹ phẩm).

3. Bằng chứng: vai trò kết cấu, chủ yếu dữ liệu phòng thí nghiệm

Trong các tóm tắt PubMed đã tra (11/2026), chưa có thử nghiệm lâm sàng nào đo công dụng trên da của riêng Sodium Polyacrylate; dữ liệu là nghiên cứu bào chế và an toàn — bằng chứng hạn chế cho mọi công dụng ngoài vai trò kết cấu.

Nghiên cứuLoạiĐiều liên quan tới Sodium Polyacrylate
Cizauskaite 2016Bào chế, in vitroNhũ tương kép nước/dầu/nước dùng 0,5% chất nhũ hoá là phức sodium polyacrylate – polysorbate 20; kết quả chính thuộc về chiết xuất hương thảo thêm vào, không phải polymer
Lee 2003Bào chế, in vitroMiếng dán hydrogel nền sodium polyacrylate và carboxymethylcellulose khâu mạng Al³⁺; lực bám 45,5 gmf, dán và bóc dễ trên da mặt

4. Nồng độ thường gặp và dạng sản phẩm

Chưa tìm được nguồn khoa học đã kiểm cho một khoảng nồng độ dùng chung của Sodium Polyacrylate trong mỹ phẩm. Ví dụ đã công bố: 0,5% phức sodium polyacrylate – polysorbate 20 trong nhũ tương kép (Cizauskaite 2016).

Trong các gợi ý công thức nội bộ của Butter-C, Sodium Polyacrylate thường được đặt khoảng 0,3–2% (kinh nghiệm bào chế, chưa có nguồn khoa học đã kiểm, cần thử trên công thức). Dạng phân tán chỉ chứa một phần là polymer, nên quy đổi theo hàm lượng polymer trên phiếu kiểm nghiệm (COA).

Dạng phù hợp: kem gel, mặt nạ ngủ, kem dưỡng ẩm kết cấu nhẹ, kem tay, sữa dưỡng thể. Khi cần thêm khả năng ổn định nhũ tương dầu trong nước, có thể so sánh với Acrylates/C10-30 Alkyl Acrylate Crosspolymer.

5. Kết hợp trong công thức: nên và không nên

Tình huốngĐánh giáLý do
Quy trình nguội, kem gel ít chất điện lyPhù hợpKhông cần bước trung hoà (Cẩm nang Butter-C, theo tài liệu nhà cung cấp)
Nhiều muối, hoạt chất dạng muối, chiết xuất giàu khoángThử sớmIon che chắn điện tích, độ nhớt giảm (kiến thức nền)
Muối nhôm, muối kim loại có cation đa điện tíchThử sớmAl³⁺ khâu mạng sodium polyacrylate (Lee 2003); có thể làm vón hoặc đổi kết cấu
Chất diện hoạt cation, polymer cationThử tương hợpPolymer anion có thể tạo phức, gây đục hoặc giảm nhớt (kiến thức nền)
Hoạt chất cần pH thấpTheo tài liệu kỹ thuật (TDS) của cấpChưa có nguồn khoa học đã kiểm cho khoảng pH làm việc

Thực hành chung: thêm muối và hoạt chất ion hoá sau khi gel đã hình thành; đo độ nhớt sau từng bước và sau lưu mẫu ở nhiệt độ cao, thấp.

6. An toàn, ai cần lưu ý

Dị ứng tiếp xúc: một khảo sát tại 20 trung tâm ở Anh và Ireland (9/2021–9/2022) thử áp sodium polyacrylate 2% trong nước trên 1.302 bệnh nhân (nghi dị ứng (meth)acrylate, viêm da mặt hoặc bệnh nhân liên tiếp). Kết quả: 4 phản ứng kích ứng, 1 nghi ngờ, 1 dương tính; cả 6 trường hợp đều không rõ liên quan và không chứng minh được dị ứng (meth)acrylate. Tác giả kết luận mẫn cảm ở nồng độ thử là hiếm (Soriano 2024). Nghiên cứu hợp tác với hiệp hội ngành mỹ phẩm Anh, có tác giả thuộc doanh nghiệp; đối tượng là bệnh nhân thử áp, không phải dân số chung. Monomer và polymer acrylic khác nhau thế nào: xem bài Acrylates Copolymer.

Monomer tồn dư: polymer được tạo từ acrylic acid nên nguyên liệu có thể còn vết monomer. Trên chuột nhắt và chuột cống, acrylic acid bôi da được hấp thu một phần (khoảng 12% và 19–26% liều, phần còn lại dường như bay hơi) và được chuyển hoá nhanh; theo tác giả, điều này giải thích vì sao acrylic acid ít độc toàn thân dù gây kích ứng tại nơi tiếp xúc (Black 1995, nghiên cứu động vật, tác giả thuộc doanh nghiệp hoá chất). Đây là dữ liệu của monomer, không phải của polymer. Nên yêu cầu COA ghi hàm lượng acrylic acid tồn dư.

Kết luận CIR: theo bảng tra nhanh (bản 9/2020) của Hội đồng CIR (Mỹ), Sodium Polyacrylate thuộc nhóm 126 acrylates copolymer được kết luận an toàn trong mỹ phẩm ở thực tế sử dụng và nồng độ đã mô tả khi được bào chế để không gây kích ứng (báo cáo 2002, báo cáo cuối 12/2018). Chưa đọc được toàn văn bản chính thức của báo cáo 2018 nên bài không trích số liệu nồng độ khảo sát; kết luận nhóm cũng được nêu ở bài carbomer và Acrylates Copolymer.

Ai cần lưu ý: người đã được chẩn đoán dị ứng (meth)acrylate nên hỏi bác sĩ da liễu, dù dữ liệu thử áp cho thấy phản ứng hiếm. Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú: chưa đủ dữ liệu, nên hỏi bác sĩ.

7. Góc nhìn cho chủ thương hiệu (B2B)

  • ASEAN: tra theo tên, “polyacrylate”, “acrylic acid” và CAS 9003-04-7, 79-10-7: Sodium Polyacrylate và acrylic acid không có trong Phụ lục II, III, VI (bản 2026-1) và VII (bản 2025-2). Ref 66 Phụ lục III (“Polyacrylamides”, giới hạn acrylamide tồn dư) không nêu Sodium Polyacrylate; copolymer có acrylamide là INCI khác, cần xem xét riêng.
  • Vi nhựa tại EU — khác với ASEAN: Quy định (EU) 2023/2055 hạn chế “vi hạt polymer tổng hợp”: polymer rắn ở dạng hạt (mọi chiều ≤ 5 mm, hoặc dài ≤ 15 mm với tỷ lệ dài/đường kính > 3), khi có mặt có chủ đích từ 0,01% khối lượng. Loại trừ polymer tự nhiên không biến tính hoá học, polymer phân huỷ được, polymer tan trên 2 g/L (thử ở 20 °C, pH 7, 24 giờ) và polymer không chứa carbon. Văn bản không nêu tên Sodium Polyacrylate; cấp mạch thẳng và cấp khâu mạng có thể cho kết quả khác nhau — pháp chế xác nhận dựa trên dữ liệu độ tan, phân huỷ của nhà cung cấp. Mốc cho mỹ phẩm: rửa trôi từ 17/10/2027 (riêng sản phẩm chứa hạt mài “microbeads”: áp dụng ngay khi quy định có hiệu lực), sản phẩm lưu từ 17/10/2029, sản phẩm môi, móng, trang điểm từ 17/10/2035. Các phụ lục mỹ phẩm ASEAN đã tra không có mục tương tự về vi nhựa.
  • Môi trường: bốn polymer tan trong nước gốc polyacrylic acid dùng trong mỹ phẩm (tóm tắt không nêu INCI) đều không phân huỷ sinh học trong thử nghiệm; tác động sinh thái thấp đến vừa, riêng mẫu dạng lỏng ức chế rõ vi sinh nitrat hoá ở 100 mg/L (Rozman 2021). Không ghi “phân huỷ sinh học” khi chưa có dữ liệu của chính cấp nguyên liệu.
  • Hồ sơ và công bố: COA nêu dạng nguyên liệu, hàm lượng polymer, acrylic acid tồn dư; dạng phân tán phải khai đủ dầu và chất diện hoạt đi kèm. Câu phù hợp: “kết cấu kem gel nhẹ” (đã thử trên thành phẩm); không công bố tác dụng dưỡng ẩm cho chính polymer, không ghi “không gây dị ứng”.

Butter-C có thể ứng dụng Sodium Polyacrylate trong gia công kem gel, mặt nạ ngủ và kem dưỡng kết cấu nhẹ, với cấp nguyên liệu chọn theo lượng chất điện ly của từng công thức.

Câu hỏi thường gặp

Sodium Polyacrylate có phải là nhựa, là vi nhựa không?

Đây là polymer tổng hợp từ acrylic acid. Có thuộc định nghĩa “vi hạt polymer tổng hợp” của EU hay không tuỳ dạng hạt và độ tan của từng cấp; phụ lục mỹ phẩm ASEAN chưa có quy định tương ứng.

Có giống chất siêu thấm trong tã giấy không?

Cùng họ polymer gốc acrylic acid, nhưng cấp mỹ phẩm có thể khác về mức khâu mạng, cỡ hạt, dạng nguyên liệu; không suy dữ liệu giữa các cấp.

Sodium Polyacrylate có gây kích ứng hay dị ứng không?

Thử áp dung dịch 2% trên 1.302 bệnh nhân cho thấy phản ứng hiếm (Soriano 2024). Mức dung nạp của thành phẩm còn phụ thuộc cả công thức.

Sodium Polyacrylate khác carbomer thế nào?

Carbomer ở dạng acid, phải trung hoà mới tạo gel; Sodium Polyacrylate đã ở dạng muối nên trương nở ngay khi phân tán. Cả hai đều là polymer anion, nhạy với muối và chất cation.

Phụ nữ mang thai có dùng được sản phẩm chứa Sodium Polyacrylate?

Chưa đủ dữ liệu riêng, nên hỏi bác sĩ.

Tài liệu tham khảo

  1. Soriano LF et al. Sensitisation to the acrylate co-polymers glyceryl acrylate/acrylic acid co-polymer, sodium polyacrylate and acrylates/C10-30 alkyl acrylate cross-polymer (Carbopol®) is rare. Contact Dermatitis. 2024. PMID 39187930
  2. Cizauskaite U et al. Rosmarinus officinalis L. extract and some of its active ingredients as potential emulsion stabilizers: a new approach to the formation of multiple (W/O/W) emulsion. Pharm Dev Technol. 2016. PMID 26000558
  3. Cosmetic Ingredient Review. Quick Reference Table (September 2020), mục Sodium Polyacrylate. https://www.cir-safety.org/sites/default/files/sq-fix_2.pdf
  4. Lee TW et al. Hydrogel patches containing triclosan for acne treatment. Eur J Pharm Biopharm. 2003. PMID 14602184
  5. Black KA et al. Disposition and metabolism of acrylic acid in C3H mice and Fischer 344 rats after oral or cutaneous administration. J Toxicol Environ Health. 1995. PMID 7609004
  6. Rozman U, Kalčíková G. The first comprehensive study evaluating the ecotoxicity and biodegradability of water-soluble polymers used in personal care products and cosmetics. Ecotoxicol Environ Saf. 2021. PMID 34839136
  7. Commission Regulation (EU) 2023/2055 amending Annex XVII to Regulation (EC) No 1907/2006 as regards synthetic polymer microparticles. https://publications.europa.eu/resource/cellar/acbe2469-5d16-11ee-9220-01aa75ed71a1.0006.03/DOC_1
  8. PubChem. Sodium polyacrylate (CAS 9003-04-7), Substance SID 176259385. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/substance/176259385

Thảo luận

Bình luận

Đang tải bình luận…

Gửi bình luận

Bình luận được Butter-C duyệt trước khi hiển thị. Email chỉ dùng để phản hồi bạn khi cần, xem Chính sách bảo mật.

Bắt đầu

Trao đổi về sản phẩm Quý khách dự định triển khai

Quý khách vui lòng gửi định hướng sản phẩm và sản lượng dự kiến. Đội ngũ tư vấn sẽ liên hệ trong giờ làm việc.

Công ty cổ phần Dược mỹ phẩm Butter-C · GCN ĐKKD số 0108681386 (Sở KH&ĐT TP. Hà Nội cấp 03/04/2019)
Trụ sở: Thôn Hữu Lê, xã Đại Thanh, TP. Hà Nội · Nhà máy: Cụm CN Thanh Oai, xã Bình Minh, TP. Hà Nội, Việt Nam
Hotline 0967 176 511 · [email protected] · Chính sách bảo mật
← Tất cả tin tức